Η πρόταση να αλλάξει το προειδοποιητικό μήνυμα στις διαφημίσεις αλκοόλ προκαλεί την αντίδραση της Vin & Société, που βλέπει στιγματισμό της μετριοπαθούς κατανάλωσης.
Μία λέξη βρίσκεται στο επίκεντρο μιας νέας αντιπαράθεσης για το κρασί και τη δημόσια υγεία στη Γαλλία. Η Ligue contre le cancer ζητά να αφαιρεθεί η «κατάχρηση» από το προειδοποιητικό μήνυμα των διαφημίσεων αλκοολούχων ποτών, ώστε η διατύπωση «η κατάχρηση αλκοόλ είναι επικίνδυνη για την υγεία» να αντικατασταθεί από το «το αλκοόλ είναι επικίνδυνο για την υγεία».
Ειδικότερα, η πρόταση περιλαμβάνεται στις 12 μεταρρυθμίσεις που παρουσίασε η οργάνωση στις 16 Οκτωβρίου 2026, ενόψει των γαλλικών προεδρικών εκλογών του 2027. Αποτελεί αίτημα προς τους υποψηφίους και όχι ήδη θεσπισμένη αλλαγή. Για τον αμπελοοινικό κλάδο, ωστόσο, ανοίγει μια συζήτηση που υπερβαίνει τη διατύπωση μιας διαφημιστικής προειδοποίησης και αγγίζει τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται κοινωνικά η κατανάλωση κρασιού.
Ο κλάδος υπερασπίζεται τη διάκριση ανάμεσα στην κατανάλωση και την υπερβολή
Η Vin & Société αντιδρά στην προτεινόμενη αλλαγή, υποστηρίζοντας ότι η αφαίρεση της λέξης «κατάχρηση» καταργεί μια ουσιαστική διάκριση: εκείνη ανάμεσα στη μετριοπαθή και την υπερβολική κατανάλωση.
Παράλληλα, η γενική διευθύντρια της οργάνωσης, Krystel Lepresle, χαρακτηρίζει τη μετριοπάθεια κεντρικό στοιχείο της επικοινωνίας του οινικού τομέα. Κατά την ίδια, ένα ενιαίο προειδοποιητικό μήνυμα, χωρίς αναφορά στην ποσότητα, κινδυνεύει να εξισώσει διαφορετικές συμπεριφορές και να αποδυναμώσει την ενημέρωση για τον περιορισμό των κινδύνων.
Η θέση αυτή αποτυπώνει και μια ευρύτερη ανησυχία του κλάδου. Εάν η δημόσια συζήτηση μετακινηθεί από την αντιμετώπιση της υπερβολής στην αποθάρρυνση κάθε κατανάλωσης, το κρασί καλείται να υπερασπιστεί εκ νέου τη θέση του στο τραπέζι, στη γαστρονομία και στην καθημερινή κοινωνική ζωή.
Τι δείχνει πραγματικά η επιστημονική έκθεση
Στην επιχειρηματολογία της, η Lepresle επικαλείται την έκθεση των αμερικανικών Εθνικών Ακαδημιών Επιστημών, Μηχανικής και Ιατρικής, γνωστών ως NASEM, για τη σχέση αλκοόλ και υγείας.
Επιπλέον, η έκθεση πράγματι καταγράφει, με μέτριο βαθμό βεβαιότητας, συσχέτιση της μέτριας κατανάλωσης με χαμηλότερη θνησιμότητα από όλες τις αιτίες συνολικά, καθώς και από καρδιαγγειακά νοσήματα, σε σύγκριση με τη διά βίου αποχή. Ωστόσο, η συσχέτιση δεν αποδεικνύει ότι το αλκοόλ προκαλεί αυτή τη διαφορά ούτε συνιστά προτροπή για κατανάλωση. Οι ίδιοι οι συντάκτες διευκρινίζουν ότι η έκθεση δεν παρέχει διατροφικές συστάσεις.
Παράλληλα, η ίδια αξιολόγηση συνδέει τη μέτρια κατανάλωση με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού, επίσης με μέτριο βαθμό βεβαιότητας. Συνεπώς, τα ευρήματά της δεν στηρίζουν τον γενικευμένο ισχυρισμό ότι η μετριοπάθεια συνδέεται με ευνοϊκά αποτελέσματα για όλες τις παθήσεις. Η χαμηλότερη συνολική θνησιμότητα σε μια ομάδα δεν συνεπάγεται χαμηλότερο κίνδυνο για κάθε επιμέρους νόσημα.
Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη για τη συζήτηση. Η ποσότητα έχει σημασία για το μέγεθος του κινδύνου, αλλά η περιορισμένη κατανάλωση δεν ταυτίζεται με την απουσία του.
Ενημέρωση για τα όρια ή αλλαγή του μηνύματος;
Από την πλευρά της Vin & Société, ο πρόεδρός της, Samuel Montgermont, δίνει προτεραιότητα στην ενημέρωση των καταναλωτών για τα γαλλικά όρια κατανάλωσης χαμηλότερου κινδύνου. Η λογική του είναι ότι οι πολίτες χρειάζονται συγκεκριμένα, κατανοητά σημεία αναφοράς για τη συμπεριφορά τους.
Η Santé publique France ορίζει ως τέτοια σημεία αναφοράς έως δέκα τυπικά ποτήρια την εβδομάδα, έως δύο την ημέρα και ημέρες χωρίς καθόλου αλκοόλ. Ένα τυπικό ποτήρι αντιστοιχεί σε δέκα γραμμάρια καθαρού αλκοόλ, ανεξαρτήτως του είδους του ποτού.
Ο ίδιος φορέας, πάντως, επισημαίνει ότι δεν υπάρχει κατανάλωση χωρίς κίνδυνο. Τα συγκεκριμένα όρια αποτελούν εργαλείο περιορισμού του και όχι εγγύηση ασφάλειας. Η ενημέρωση για τις ποσότητες και η προειδοποίηση για τις επιπτώσεις του αλκοόλ μπορούν, επομένως, να λειτουργούν συμπληρωματικά.
Μια αντιπαράθεση με ευρύτερο διακύβευμα για το κρασί
Για τον αμπελοοινικό τομέα, η διαμάχη αφορά τόσο τη δημόσια υγεία όσο και την εικόνα του προϊόντος. Η Vin & Société φοβάται ότι η νέα διατύπωση θα στιγματίσει ακόμη και τη μετριοπαθή κατανάλωση. Η αντικαρκινική οργάνωση, από την άλλη, επιδιώκει ένα μήνυμα που να αναφέρεται ευθέως στον κίνδυνο του αλκοόλ, χωρίς να τον περιορίζει στην έννοια της κατάχρησης.
Εν κατακλείδι, το ουσιαστικό ζητούμενο είναι αν η ενημέρωση μπορεί να παραμείνει ταυτόχρονα σαφής και ακριβής. Η αναγνώριση του κινδύνου δεν καταργεί τη σημασία της ποσότητας, όπως και η υπεράσπιση της μετριοπάθειας δεν αρκεί για να τεκμηριώσει την ασφάλεια της κατανάλωσης. Για τον κόσμο του κρασιού, η αξιοπιστία στη συζήτηση αυτή θα εξαρτηθεί από την ικανότητά του να υπερασπιστεί τη θέση του χωρίς επιλεκτική ανάγνωση της επιστήμης.
ΠΗΓΗ: ΚΕΟΣΟΕ
