Η σύγκριση του World Winery Map αφορά τη μέση θερμοκρασία της βλαστικής περιόδου στα καταγεγραμμένα αμπελοτεμάχια και φωτίζει τη θερμική απόσταση ανάμεσα στον ελληνικό αμπελώνα και τη φημισμένη γαλλική οινοπαραγωγική περιοχή.
Κατά 2,8 °C υψηλότερη μέση θερμοκρασία στη διάρκεια της βλαστικής περιόδου εμφανίζουν οι ελληνικοί αμπελώνες που περιλαμβάνονται στη βάση δεδομένων του World Winery Map, σε σύγκριση με εκείνους του Μπορντό. Σύμφωνα με την ανακοίνωση της πλατφόρμας στις 29 Οκτωβρίου, η ελληνική καταγραφή περιλαμβάνει 2.713 αμπελοτεμάχια, με μέσο υψόμετρο 207 μέτρων, καθώς και 845 οινοποιεία.
Η σύγκριση στρέφει την προσοχή στις θερμικές συνθήκες μέσα στις οποίες αναπτύσσεται η άμπελος, από την ανοιξιάτικη βλάστηση μέχρι την ωρίμαση των σταφυλιών. Παράλληλα, αναδεικνύει τη δυνατότητα των ψηφιακών εργαλείων να συγκεντρώνουν κλιματικά και γεωγραφικά στοιχεία, δίνοντας μια περισσότερο αναλυτική εικόνα των διαφορών μεταξύ οινοπαραγωγικών περιοχών.
Τι δείχνει η διαφορά των 2,8 βαθμών
Το εύρημα αφορά τη μέση θερμοκρασία της βλαστικής περιόδου, όχι μια μεμονωμένη ημέρα καύσωνα ή τη μέγιστη θερμοκρασία του καλοκαιριού. Αποτυπώνει, επομένως, μια διαφορά στο θερμικό περιβάλλον που περιγράφουν τα δεδομένα της πλατφόρμας για τις δύο γεωγραφικές ενότητες.
Χρειάζεται, ωστόσο, μια ουσιαστική διάκριση. Οι 2,8 °C δεν εκφράζουν αύξηση της θερμοκρασίας των ελληνικών αμπελώνων μέσα στον χρόνο, ούτε αποδεικνύουν ότι η Ελλάδα θερμαίνεται ταχύτερα από το Μπορντό. Πρόκειται για σύγκριση θερμοκρασιακών επιπέδων και όχι για μέτρηση του ρυθμού της κλιματικής αλλαγής.
Εξίσου σημαντικό είναι το εύρος της καταγραφής. Τα 2.713 ελληνικά αμπελοτεμάχια αποτελούν το διαθέσιμο σύνολο της συγκεκριμένης βάσης, χωρίς η ανακοίνωση να τεκμηριώνει ότι πρόκειται για αντιπροσωπευτικό δείγμα ολόκληρου του ελληνικού αμπελώνα. Με αυτή τη διευκρίνιση πρέπει να διαβάζονται τόσο η θερμοκρασιακή διαφορά όσο και το μέσο υψόμετρο των 207 μέτρων.
Πίσω από τον μέσο όρο βρίσκεται κάθε ξεχωριστός τόπος
Η αντιπαραβολή με το Μπορντό δίνει ένα κατανοητό σημείο αναφοράς για τον αναγνώστη. Δεν εξαντλεί, όμως, την περιγραφή των ελληνικών αμπελουργικών συνθηκών. Ο εθνικός μέσος όρος συγκεντρώνει σε έναν αριθμό διαφορετικές τοποθεσίες, ενώ η ουσιαστική κατανόηση κάθε αμπελώνα απαιτεί να εξεταστούν μαζί το υψόμετρο, η θέση και τα επιμέρους κλιματικά χαρακτηριστικά του.
Ακριβώς σε αυτή τη λεπτομέρεια επιχειρεί να εστιάσει το World Winery Map. Πέρα από τη θερμοκρασία, ο χάρτης προσφέρει πληροφορίες για την κλίση και τον προσανατολισμό του εδάφους, την ηλιακή ακτινοβολία και τις βροχοπτώσεις, καθώς και στοιχεία για το έδαφος και τη γεωλογία, όπου αυτά είναι διαθέσιμα.
Περιλαμβάνει επίσης τους βιοκλιματικούς δείκτες Winkler και Huglin, οι οποίοι χρησιμοποιούνται για την περιγραφή της διαθέσιμης θερμότητας κατά την καλλιεργητική περίοδο. Έτσι, η σύγκριση δύο περιοχών μπορεί να αποκτήσει μεγαλύτερο βάθος από εκείνο που προσφέρει μία μόνο θερμοκρασιακή τιμή.
Πώς προκύπτουν τα στοιχεία του χάρτη
Σύμφωνα με τον ιδρυτή της πλατφόρμας, Matija Gavrilović, για την αποτύπωση του υψομέτρου, της κλίσης και του προσανατολισμού χρησιμοποιήθηκε το ψηφιακό μοντέλο εδάφους Copernicus GLO-30. Στα μεγαλύτερα αμπελοτεμάχια εξετάζονται έως 16 σημεία ελέγχου, ώστε να παρουσιάζεται το υψομετρικό εύρος τους.
Πάνω σε αυτή τη γεωγραφική βάση προστίθενται τα κλιματικά δεδομένα. Όπως διευκρινίζει η πλατφόρμα στον οδηγό της, οι τιμές που προέρχονται από κλιματικά μοντέλα διακρίνονται από τα στοιχεία των χαρτογραφημένων αμπελοτεμαχίων. Οι θερμοκρασιακές ενδείξεις πρέπει, συνεπώς, να αντιμετωπίζονται ως εκτιμήσεις της βάσης και όχι ως επιτόπιες μετρήσεις σε κάθε αμπελώνα.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το World Winery Map περιλαμβάνει περισσότερα από 4,3 εκατομμύρια αμπελοτεμάχια και περίπου 104.000 οινοποιεία σε 97 χώρες. Συνδυάζει πληροφορίες από επίσημα μητρώα, γεωχωρικές βάσεις και άλλες πηγές, με την πληρότητα της κάλυψης να διαφοροποιείται ανά περιοχή.
Από τη σύγκριση στην πληρέστερη γνώση του αμπελώνα
Για τους Έλληνες παραγωγούς, η πλατφόρμα προσφέρει και τη δυνατότητα εμπλουτισμού των καταχωρίσεών τους με πληροφορίες για τα αμπελοτεμάχια και τις φυτεμένες ποικιλίες. Παράλληλα, μπορούν να ενημερώνουν τα στοιχεία επίσκεψης των οινοποιείων τους, συνδέοντας τη χαρτογράφηση με τον οινοτουρισμό.
Το βασικό ενδιαφέρον της ανακοίνωσης παραμένει, πάντως, η θερμοκρασιακή απόσταση από το Μπορντό. Οι 2,8 °C αποτελούν ένα εύρημα της συγκεκριμένης καταγραφής που αξίζει να εξεταστεί σε μεγαλύτερη τοπική ανάλυση. Η ουσιαστική του αξία βρίσκεται στη δυνατότητα να ανοίξει μια πιο συγκεκριμένη συζήτηση για τις συνθήκες κάθε αμπελουργικής ζώνης, με πληρέστερα δεδομένα και σαφή γνώση του τι ακριβώς μετρά κάθε σύγκριση.
