Απ’ τις πεζούλες ξερολιθιάς ως το κρητικό ποτήρι
Δεν πρόκειται για μια απλή γαστρονομική πρόταση. Είναι σύμπραξη ήθους και νησιωτικής ταυτότητας. Οι φυσικοί οίνοι της Σάμου, χωρίς επεμβάσεις, με ζυμώσεις άγριες και ψυχές αδάμαστες – όπως πρέπει – σμίγουν με τις ολόγευστες κρητικές νοστιμιές: απάκι, στάκα, χοχλιούς, μυζηθροπιτάκια, ξιδάτα, αντικριστό. Κάθε γουλιά και κάθε μπουκιά είναι σαν να ακούς ένα αυθεντικό ριζίτικο: Λιτή, περήφανη και πηγαία γεύση, αρώματα που ξεσηκώνουν τις αισθήσεις.
Μιλάμε για μια Ελλάδα αυθεντική, χωρίς φίλτρα. Κι οι κάτοικοι της Σάμου, πολλοί εξ αυτων με κρητικές καταβολές, έχουν διανύσει μια νησιωτική διαδρομή γεμάτη αγώνες. Ημέρωμα των άγριων ορεινών όγκων με καλλιέργειες σε πεζούλες ξερολιθιάς, ακάματη εργασία με το χώμα και την πέτρα, γλέντι, τραγούδι και φωτιά που κατακαίει τις ανυπότακτες καρδιές, θάλασσα, φως και αλάτι. Κρήτη και Σάμος μοιράζονται την κοινή κουλτούρα που έχουν οι άνθρωποι οι οποίοι έχουν μάθει να αγωνίζονται για το καλύτερο.
Δεν είναι ταιριάσματα, είναι γευστικά ζευγαρώματα. Στις παρακάτω γαστρονομικές προτάσεις, δεν «παντρεύουμε» τις γεύσεις, τις αφήνουμε να αγαπηθούν από μόνες τους. Γιατί η Κρήτη δε δέχεται εντολές, ούτε στο τηγάνι ούτε στο ποτήρι. Και οι φυσικοί οίνοι του Συνεταιρισμού της Σάμου δεν έχουν μάθει να υπακούν! Μόνο να εκφράζονται.
Αρχέγονα Εδάφη: Με τη διακριτική οξύτητα και τη δροσιστική του ευωδιά, συνταιριάζει μοναδικά με ένα κρητικό ριφάκι (αρνί) λεμονάτο στον ξυλόφουρνο, στο ψητό κατσαρόλας με μέλι, σε μοσχάρι με λευκή σάλτσα αλλά και το πεντανόστιμο πλακί ψαριού, το γεμιστά καλαμάρια, τις γαρίδες, τον τόνο και το σολωμό.
Τα «Αρχέγονα Εδάφη» του Συνεταιρισμού της Σάμου είναι ένα ιδιαίτερα προικισμένο και «ανυπότακτο» κρασί από εμβληματικό υπέργηρο ορεινό αμπελώνα του νησιού, σε υψόμετρο 711 μέτρων. Με άγριες αυθόρμητες ζυμώσεις και 12 μήνες ωρίμανση με φίνες οινολάσπες σε ωοειδείς δεξαμενές, εκφράζει όλη τη δύναμη που κρύβει το μοσχάτο. Πολύπλοκη μύτη ανθέων και στο στόμα, η διακριτική του οξύτητα προσφέρει ιδιαίτερη δροσιά και ισορροπεί τέλεια τα έντονα αρώματά του.
Άθικτος Οίνος «Προφήτης»: Ευλαβικά δομημένος, όσο χρειάζεται για να καθαγιάσει μια σφακιανή πίτα ή πατάτες τηγανιτές με στάκα. Προέρχεται από έναν προσήλιο σαμιώτικο αμπελώνα βιολογικής γεωργίας, σε υψόμετρο 450 μέτρων. Ζύμωσε και ωρίμασε 12 μήνες σε ειδικές ωοειδείς δεξαμενές και όπως όλοι οι Άθικτοι Οίνοι εμφιαλώθηκε αφιλτράριστος, ακολλάριστος και δίχως προσθήκη θειώδους.
Είναι ένα κρασί σαγηνευτικό, ιδιαίτερα αρωματικό, με νότες αποξηραμένων εσπεριδοειδών και σταφίδας μοσχάτου. Η γεύση του είναι ξεχωριστή και συνταιριάζει μοναδικά με σιουφιχτά, χανιώτικο μπουρέκι, καλιτσούνια με μυζήθρα και μάραθο, τυροζούλι, τουρλού και σοφεγάδα, στραπατσάδα, μυζηθροπιτάκια, τραχανότο, πλιγούρι, κολοκύθια με αυγά και όλα τα λαχανικά που μαγειρεύονται με σάλτσα. Αν συνδυαστεί με γαρίδες, μαγεύει τους γευστικούς κάλυκες!
Άθικτος Οίνος «Βουνίτης»: Τραχύς και βουκολικός, όπως το βουνό του – να πιάνεται ο ουρανίσκος, να «θέλει» να ξεπλυθεί στις θαλασσινές γεύσεις της αχινοσαλάτας, να κολυμπήσει στη νοστιμιά από γυαλιστερές, καλαμάρι γεμιστό, σουπιά, μύδια αχνιστά, ψαράκια φρικασέ ή πλακί. Ο φυσικός οίνος «Βουνίτης» θυμάται όμως και τη βουνίσια του καταγωγή, οπότε έλκεται από το τσιγαριαστό σταμναγκάθι, ραδικάκια, αγκινάρες και αγκιναρόφυλα, ρεβίθια λεμονάτα, ντολμαδάκια, λαχανοντολμάδες και γεμιστά κρεμμύδια.
Προέρχεται από αμπέλια βιολογικής καλλιέργειας στα 1.100 μ. υψόμετρο στην κορυφή του σαμιακού βουνού «Άμπελος» με την τοπική ονομασία «Καρβούνης». Έχει 12μηνη ωρίμανση σε δεξαμενή και γαλλικά αυγά. Είναι ένα κρασί με υψηλή οξύτητα, ευθύ και τυπικό, ιδιαίτερα ξηρό και με γεμάτο στόμα, με φρουτώδη αρώματα, νύξεις ζύμης και βοτάνων αλλά και μακρά επίγευση.
Άθικτος Οίνος «Ερημίτης»: Μοναχικός και στοχαστικός – πίνεται με άγρια μανιτάρια και αρνάκι αντικρυστό, σαν σε αρχέγονο χορό.
Προέρχεται από έναν απόμακρο αμπελώνα βιοδυναμικής καλλιέργειας σε υψόμετρο 650 μέτρων. Ζύμωσε με ολόκληρες τις ρώγες του μοσχάτου, μέσα σε αμφορέα. Ω ρίμασε σε γαλλικά αυγά για 12 μήνες και παλαίωσε σε δρύινα βαρέλια για 6 μήνες. Ένα κρασί έντονα αρωματικό, εκφραστικό, ορυκτώδες, γήινο και βουκολικό, με νότες ιωδιούχες και με διάρκεια επίγευσης που εντυπωσιάζει. Αναζητά τις διακριτές γεύσεις της Κρήτης για να τις αναδείξει: Χοχλιούς μπουρμπουριστούς, γαμοπίλαφο, απάκι, κόκκορα και κουνέλι, κρεατότουρτα, αρνάκι, καπνιστό λουκάνικο από τα Ανώγεια, τρούφες και μανιτάρια κάθε λογής.
