Τριάντα οινοποιεία στην Αίγλη Ζαππείου, δύο masterclasses και γηγενείς ποικιλίες με ξεχωριστή προσωπικότητα έδωσαν περιεχόμενο στη συζήτηση για την επόμενη ημέρα του κρητικού αμπελώνα.
Στα Οινοτικά 2026, την Τρίτη 3 Νοεμβρίου στην Αίγλη Ζαππείου, η Κρήτη έφερε στην Αθήνα έναν αμπελώνα με πολλές φωνές. Τριάντα οινοποιεία συμμετείχαν στη συνάντηση του Δικτύου Οινοποιών Κρήτης – Wines of Crete, με επίκεντρο τις γηγενείς ποικιλίες. Το ενδιαφέρον, όμως, βρισκόταν πέρα από τον αριθμό των συμμετοχών: στις διαφορετικές απαντήσεις που δίνουν οι παραγωγοί στο ερώτημα τι σημαίνει σύγχρονο κρητικό κρασί.
Η ομάδα του Wine Trails βρέθηκε στην έκθεση, την οποία υποστήριξε ως χορηγός επικοινωνίας, δοκιμάζοντας κρασιά από διαφορετικά οινοποιεία του νησιού. Η περιήγηση έδωσε αφορμές για ανακαλύψεις, αλλά και για μια ουσιαστικότερη ματιά πίσω από τις ετικέτες. Εκεί συναντά κανείς οικογενειακές διαδρομές, επιμονή στην αμπελουργία και ποικιλίες που αξίζουν περισσότερη προσοχή.
Το Βιδιανό, το Λιάτικο, το Θραψαθήρι, το Πλυτό, το Ρωμέικο, το Κοτσιφάλι και το Μαντηλάρι συγκροτούν ένα πλούσιο πεδίο εξερεύνησης. Η αξία τους δεν εξαντλείται στη σπανιότητα ή στην καταγωγή. Κρίνεται κυρίως στο ποτήρι: στην ισορροπία, στον χαρακτήρα και στην ικανότητα κάθε κρασιού να παραμένει ενδιαφέρον μετά την πρώτη εντύπωση.
Οινοτικά 2026 με τη γνώση δίπλα στη δοκιμή
Τα δύο masterclasses πρόσθεσαν στην έκθεση ένα απαραίτητο επίπεδο εμβάθυνσης. Ο Γιάννης Καρακάσης MW είχε την επιμέλεια και παρουσίασή τους, με τον καθηγητή Στέφανο Κουνδουρά να συμπράττει στο δεύτερο. Έτσι, η γευσιγνωσία συνδέθηκε με τη συζήτηση για τον αμπελώνα και τις αποφάσεις που καθορίζουν το τελικό κρασί.
Το «Crete in Motion – Ο κρητικός αμπελώνας σε κίνηση» προσέγγισε, μέσα από τέσσερις ενότητες δοκιμής, διαφορετικές όψεις αυτής της εξέλιξης. Παλιά αμπέλια, σπάνιες ποικιλίες και ορεινά αμπελοτόπια αποτέλεσαν τους βασικούς άξονες. Στο επίκεντρο βρέθηκαν επίσης το φυτικό υλικό και οι επιλογές στην καλλιέργεια και στην οινοποίηση.
Στο «Λιάτικο: Το κρητικό παράδοξο», οι δύο εισηγητές εξέτασαν δώδεκα εκφράσεις της ποικιλίας, από την Ανατολική Κρήτη έως τις Δαφνές. Το περιορισμένο χρώμα, οι διαφορές προέλευσης και η επίδραση της οινοποίησης έδωσαν το πλαίσιο. Πρόκειται για ζητήματα που βοηθούν τον οινόφιλο να κατανοήσει γιατί μια κοινή ποικιλιακή αφετηρία δεν οδηγεί σε πανομοιότυπα κρασιά.
Αυτή η εκπαιδευτική διάσταση έχει πρακτική αξία. Προσφέρει στον επαγγελματία επιχειρήματα για να παρουσιάσει ένα λιγότερο γνωστό κρασί. Παράλληλα, δίνει στον καταναλωτή την αυτοπεποίθηση να αναζητήσει κάτι πέρα από τις συνηθισμένες επιλογές του.
Τέσσερα οινοποιεία με διαφορετικές εκφράσεις της Κρήτης
Ανάμεσα στις παρουσίες της έκθεσης, τα οινοποιεία Ζαχαριουδάκη, Λυραράκη, Διαμαντάκη και Φραγκόσπιτο προσφέρουν τέσσερις ενδιαφέρουσες αφετηρίες γνωριμίας. Οι ακόλουθες ετικέτες φωτίζουν τη δουλειά τους, με τα αρωματικά και γευστικά χαρακτηριστικά που περιγράφουν οι ίδιοι οι παραγωγοί.
Στο Κτήμα Ζαχαριουδάκη, η ιστορία συνδέεται με τον λόφο Ορθή Πέτρα, στην Πλουτή, σε υψόμετρο 500 μέτρων. Ο Στέλιος και η Βικτωρία Ζαχαριουδάκη ξεκίνησαν εκεί το εγχείρημά τους το 2000. Το Βιδιανό Κτήμα Ζαχαριουδάκη, από βιολογική καλλιέργεια, ωριμάζει πέντε μήνες σε γαλλικά δρύινα βαρέλια. Το κρασί παρουσιάζει ώριμο φρουτώδη χαρακτήρα και αρωματική ένταση. Στο στόμα συνδυάζει όγκο, λιπαρότητα και ισορροπημένη οξύτητα, με μακρά, φρουτώδη επίγευση. Εκφράζει έτσι την πληθωρικότερη πλευρά της ποικιλίας.
Παράλληλα, στο οινοποιείο Λυραράκη, η Δάφνη Ψαράδες αναδεικνύει μια διαφορετική πτυχή: τη διάσωση μιας σπάνιας κρητικής ποικιλίας. Η οικογένεια φύτεψε Δάφνη στον αμπελώνα Ψαράδες στις αρχές της δεκαετίας του 1990, συμβάλλοντας στη διατήρησή της. Στην περιγραφή της εσοδείας 2024, το κρασί συνδυάζει αρώματα δάφνης και δεντρολίβανου με εσπεριδοειδή, άνθη και μια διακριτική ρητινώδη νότα. Στο στόμα είναι στρογγυλό, με ισορροπημένη οξύτητα και έντονη αρωματική επίγευση. Εδώ, η ιδιαιτερότητα της ποικιλίας γίνεται αναγνωρίσιμος χαρακτήρας μέσα στο ποτήρι.
Έπειτα, στους Κάτω Ασίτες, η οικογένεια Διαμαντάκη ίδρυσε το οινοποιείο της το 2007, συνεχίζοντας την αμπελουργική διαδρομή τριών γενεών. Η Διαμαντόπετρα Λευκή ενώνει Βιδιανό και Ασύρτικο σε ίσα ποσοστά. Στην εσοδεία 2025, ο παραγωγός περιγράφει ανανά, βερίκοκο και χαμομήλι, μαζί με βανίλια και ξηρούς καρπούς. Στο στόμα, το κρασί έχει πληρότητα και αισθητή οξύτητα, ενώ η επίγευση διατηρεί νότες βερίκοκου και βανίλιας. Η συνάντηση των δύο ποικιλιών δείχνει επίσης πώς η κρητική οινοποιία αξιοποιεί δημιουργικά τον ευρύτερο ελληνικό αμπελώνα.
Το Φραγκόσπιτο, στον Βοριά Μονοφατσίου, προσθέτει τη δική του οικογενειακή ιστορία, με αμπελουργικές ρίζες που ξεπερνούν τον αιώνα. Το ομώνυμο Φραγκόσπιτο Ερυθρό Bio συνδυάζει Syrah και Cabernet Sauvignon από τον αμπελώνα Φραγκόσπιτο, σε υψόμετρο 400 μέτρων. Η ωρίμασή του περιλαμβάνει 18 μήνες σε γαλλικά δρύινα βαρέλια. Στη μύτη, το κρασί αναπτύσσει αρώματα αποξηραμένων φρούτων, μπαχαρικών, σοκολάτας και βανίλιας. Στο στόμα, οι έντονες τανίνες και η μακρά επίγευση υπογραμμίζουν τον χαρακτήρα του. Η συγκεκριμένη ετικέτα φωτίζει μια ακόμη πλευρά του νησιού: την έκφραση των διεθνών ποικιλιών στον κρητικό αμπελώνα.
Από την ανακάλυψη στη σταθερή θέση στην αγορά
Η συνύπαρξη αυτών των προσεγγίσεων εξηγεί γιατί η Κρήτη αξίζει μια συστηματικότερη θέση στη συζήτηση για το ελληνικό κρασί. Η δυναμική της στηρίζεται σε συγκεκριμένες επιλογές: διατήρηση ποικιλιών, αξιοποίηση διαφορετικών αμπελοτοπιών και οινοποιήσεις που εξερευνούν τις δυνατότητες της πρώτης ύλης.
Ωστόσο, η διεθνής καταξίωση χρειάζεται περισσότερα από μια επιτυχημένη παρουσία σε έκθεση. Προϋποθέτει συνέπεια στην ποιότητα, σαφή ταυτότητα, αξιόπιστη διανομή και σταθερή επικοινωνία με τις αγορές. Οι συλλογικές διοργανώσεις μπορούν να υπηρετήσουν αυτή την προσπάθεια, φέρνοντας τους παραγωγούς κοντά σε ανθρώπους που επιλέγουν κρασιά για λίστες και ράφια.
Συνοψίζοντας, τα Οινοτικά 2026 άφησαν, επομένως, μια ουσιαστική αφορμή για συνέχεια. Η Κρήτη διαθέτει ιστορίες που αξίζει να ακουστούν και κρασιά που δικαιολογούν την προσοχή. Το επόμενο βήμα είναι αυτή η γνωριμία να αποκτήσει διάρκεια: στην επιλογή του επαγγελματία, στο τραπέζι του οινόφιλου και στην επιστροφή του στο ίδιο κρασί.
