Ειδικότερα, περισσότεροι από 130 εκπρόσωποι ευρωπαϊκών και εθνικών θεσμών, οινοποιητικών επιχειρήσεων, αμπελουργών, ακαδημαϊκών και οργανώσεων του αμπελοοινικού τομέα συγκεντρώθηκαν στις 25 Ιουνίου στον Τάραντα, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής για το Κρασί (European Wine Summit), που διοργανώθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Επιχειρήσεων Οίνου (CEEV) σε συνεργασία με τα ιταλικά μέλη της, Federvini και Unione Italiana Vini (UIV).
Η εκδήλωση χαρακτηρίστηκε από ιδιαίτερα υψηλού επιπέδου θεσμική συμμετοχή, με την παρουσία του Ευρωπαίου Επιτρόπου Γεωργίας και Τροφίμων, Christophe Hansen, του Υπουργού Γεωργίας, Επισιτιστικής Κυριαρχίας και Δασών της Ιταλίας, Francesco Lollobrigida, μέσω βιντεοσκοπημένου μηνύματος, του Προέδρου του Ιταλικού Οργανισμού Εξωτερικού Εμπορίου (ICE), Matteo Zoppas, μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, καθώς και κορυφαίων εκπροσώπων της ευρωπαϊκής και ιταλικής αλυσίδας αξίας του οίνου.
Παράλληλα, ο παγκόσμιος αμπελοοινικός τομέας βρίσκεται σήμερα αντιμέτωπος με μια περίοδο βαθιών διαρθρωτικών μεταβολών, οι οποίες οφείλονται τόσο σε αλλαγές που αφορούν την ίδια την αγορά όσο και σε εξωτερικές πιέσεις, όπως η κλιματική αλλαγή και η γεωπολιτική αστάθεια. Τα ποσοτικά στοιχεία δείχνουν ότι η παγκόσμια κατανάλωση μειώθηκε από 242 εκατομμύρια εκατόλιτρα το 2016 σε εκτιμώμενα 208 εκατομμύρια εκατόλιτρα το 2025, καταγράφοντας μείωση 14% κατά την τελευταία δεκαετία. Παράλληλα, μετά την ιστορική αξία των 38 δισεκατομμυρίων ευρώ που σημείωσε το διεθνές εμπόριο οίνου το 2022, εκτιμάται ότι έως το 2025 θα υποχωρήσει στα 33,8 δισεκατομμύρια ευρώ.
Η Σύνοδος ανέδειξε ότι, σε αυτό το περιβάλλον, το ευρωπαϊκό μοντέλο οίνου, το οποίο συνδέει την τοπική παραγωγή με τις παγκόσμιες αγορές μέσω ολοκληρωμένων αλυσίδων αξίας αποτελεί βασική πηγή ανθεκτικότητας και ανταγωνιστικότητας. Διασφαλίζοντας αγορές για την παραγωγή, απορροφώντας τις διακυμάνσεις της αγοράς και αναπτύσσοντας εμπορικά σήματα με διεθνή απήχηση, οι οινοποιητικές επιχειρήσεις συνδέουν τα ευρωπαϊκά αμπελουργικά τοπία με τους καταναλωτές σε όλο τον κόσμο, επιτρέποντας σε χιλιάδες αμπελουργούς να παραμένουν βιώσιμοι σε μια ολοένα και πιο ανταγωνιστική παγκόσμια οικονομία. Το ολοκληρωμένο αυτό σύστημα, στο οποίο παραγωγή, καινοτομία και ζήτηση λειτουργούν συντονισμένα, στηρίζει τη συνεισφορά του τομέα του οίνου, ύψους 130 δισεκατομμυρίων ευρώ, στην ευρωπαϊκή οικονομία.
Πραγματοποιούμενη σε μια περίοδο πρωτοφανών διαρθρωτικών και οικονομικών προκλήσεων για τον κλάδο, η Σύνοδος αποτέλεσε βήμα διαλόγου μεταξύ φορέων χάραξης πολιτικής και εκπροσώπων του τομέα σχετικά με το μέλλον του ευρωπαϊκού οίνου και την αναζήτηση συγκεκριμένων λύσεων για τη διασφάλιση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητάς του. Οι συζητήσεις ανέδειξαν ιδιαίτερα την ανάγκη καλύτερης ευθυγράμμισης των πολιτικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, συμπεριλαμβανομένης της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής με την οικονομική πραγματικότητα του τομέα ως πλήρως ολοκληρωμένης αλυσίδας αξίας, προκειμένου να ενισχυθούν η ανθεκτικότητα, οι επενδύσεις, η ανταγωνιστικότητα και η βιώσιμη ανάπτυξη σε ολόκληρη την ευρωπαϊκή αλυσίδα αξίας του οίνου.
Συμπληρωματικά, οι συμμετέχοντες επικεντρώθηκαν στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, στη βελτίωση της ελκυστικότητας του οίνου για τους καταναλωτές, στην προσαρμογή των εργαλείων πολιτικής στις σύγχρονες συνθήκες της αγοράς και στη διασφάλιση ότι οι πολιτικές για τη δημόσια υγεία θα βασίζονται σε επιστημονικά τεκμηριωμένα δεδομένα. Παράλληλα, υπογραμμίστηκε ότι η αναγνώριση του στρατηγικού ρόλου των οινοποιητικών επιχειρήσεων στην αλυσίδα αξίας, η ενίσχυση της πρόσβασης στις διεθνείς αγορές, η θέσπιση αναλογικού και εναρμονισμένου κανονιστικού πλαισίου και η σύνδεση των στόχων βιωσιμότητας με την οικονομική βιωσιμότητα αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη μετάβαση του κλάδου.
Ανοίγοντας τις εργασίες της Συνόδου, η Πρόεδρος της CEEV, Marzia Varvaglione, τόνισε την ανάγκη αντιμετώπισης των σημερινών προκλήσεων του τομέα, διατηρώντας παράλληλα την αισιοδοξία για το μέλλον του. «Δεν βρισκόμαστε εδώ για να θρηνήσουμε τις δυσκολίες μας. Βρισκόμαστε εδώ γιατί πιστεύουμε στο κρασί. Το ευρωπαϊκό κρασί εκφράζει την ιστορία, τον πολιτισμό, τις περιοχές, τη δεξιοτεχνία και την κοινωνική συνεύρεση. Για να διασφαλίσουμε το μέλλον του, πρέπει να επανασυνδεθούμε με την κοινωνία, να προσελκύσουμε νέους ενήλικες καταναλωτές και να επαναβεβαιώσουμε την αξία της οινικής κουλτούρας ως βασικού πυλώνα της βιωσιμότητας», δήλωσε η Marzia Varvaglione.
Οι συζητήσεις επικεντρώθηκαν σε δύο βασικά θέματα: το μέλλον της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής και την προσαρμογή των μέτρων στήριξης του αμπελοοινικού τομέα, καθώς και τη σχέση μεταξύ οίνου, επιστήμης και πολιτικής υγείας. Οι συμμετέχοντες υπογράμμισαν τη σημασία διαμόρφωσης μελλοντικών ευρωπαϊκών πολιτικών που θα ενισχύουν τις επενδύσεις, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα, διαφυλάσσοντας παράλληλα την πολιτιστική και οικονομική συμβολή του οίνου στις αγροτικές περιοχές και τις τοπικές κοινωνίες της Ευρώπης. Η Σύνοδος ανέδειξε επίσης την ανάγκη διατήρησης σταθερών και προβλέψιμων εμπορικών σχέσεων, καθώς και ενίσχυσης της ικανότητας του κλάδου να ανταποκρίνεται στις μεταβαλλόμενες προσδοκίες των καταναλωτών και στις εξελίξεις των διεθνών αγορών.
Οι παρεμβάσεις τόνισαν ακόμη ότι τα μελλοντικά μέτρα της ΚΑΠ και η εφαρμογή των επόμενων πολιτικών πρέπει να στηρίζουν αποτελεσματικά τις επενδύσεις, την καινοτομία και την πρόσβαση στις αγορές, αντιμετωπίζοντας παράλληλα τις διαρθρωτικές ανισορροπίες με τρόπο που να διαφυλάσσει το παραγωγικό δυναμικό και τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα του τομέα.
Αντανακλώντας τα βασικά συμπεράσματα της Συνόδου, ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γεωργίας και Τροφίμων, Christophe Hansen, δήλωσε: «Το ευρωπαϊκό κρασί είναι πολύ περισσότερα από ένα γεωργικό προϊόν. Αποτελεί μέρος της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, της περιφερειακής μας ταυτότητας και της αγροτικής μας οικονομίας, μεταφέροντας τη γνώση και την εμπειρία γενεών. Σήμερα, στον Τάραντα, ήθελα πάνω απ’ όλα να ακούσω απευθείας τους παραγωγούς οίνου και τις πραγματικότητες που αντιμετωπίζουν σε μια περίοδο σημαντικών προκλήσεων για την αγορά, το κλίμα και τους καταναλωτές. Γι’ αυτό ακριβώς προτείναμε το Πακέτο για τον Οίνο, ώστε να προσφέρουμε στα κράτη μέλη και στον τομέα πρακτικά εργαλεία για την προσαρμογή και την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας. Ο ανοιχτός και συνεχής διάλογος μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής και του κλάδου είναι θεμελιώδης για τον εντοπισμό μακροπρόθεσμων λύσεων για τον ευρωπαϊκό αμπελοοινικό τομέα.»
Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της εκδήλωσης, ο Γενικός Γραμματέας της CEEV, Ignacio Sánchez Recarte, δήλωσε: «Οι σημερινές συζητήσεις επιβεβαίωσαν την ύπαρξη ευρείας συναίνεσης τόσο σε ολόκληρη την αλυσίδα αξίας του οίνου όσο και μεταξύ των υπευθύνων χάραξης πολιτικής: η Ευρώπη χρειάζεται μια συνεκτική και προσανατολισμένη στο μέλλον στρατηγική για τον οίνο. Ο τομέας αντιμετωπίζει βαθιές μεταβολές, διαθέτει όμως ισχυρά πλεονεκτήματα και σημαντικές ευκαιρίες. Συλλογική μας ευθύνη είναι να διασφαλίσουμε ότι οι πολιτικές αποφάσεις θα στηρίζουν την ανθεκτικότητα, την ανταγωνιστικότητα και τη βιώσιμη ανάπτυξη.»
Τα συμπεράσματα της Ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής για το Κρασί θα συμβάλουν στον συνεχιζόμενο διάλογο για το μελλοντικό πλαίσιο πολιτικής του αμπελοοινικού τομέα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θα τροφοδοτήσουν τις επόμενες συζητήσεις με τα θεσμικά όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τους ενδιαφερόμενους φορείς.
