Στο πλαίσιο των εθνικών προγραμμάτων στήριξης του κρασιού, τα κράτη μέλη θα μπορούν πλέον να περιλαμβάνουν απόσταξη κρίσης για να αφαιρέσουν την περίσσεια οίνου από την αγορά, κοινοποιώντας τη σχετικής τους απόφαση στην Επιτροπή έως τις 31 Αυγούστου 2023. Μάλιστα τα κράτη μέλη θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να συμπληρώνουν τη χρηματοδότηση της ΕΕ με ποσό έως το ίδιο επίπεδο εθνικών πληρωμών.
Παρέχεται επίσης ευελιξία στην εφαρμογή των προγραμμάτων στήριξης του κρασιού, επιτρέποντας μεγαλύτερη ευελιξία για την πρώιμη συγκομιδή αυτό το καλοκαίρι και αυξάνοντας το ποσοστό συγχρηματοδότησης της ΕΕ για μέτρα που σχετίζονται με την αναδιάρθρωση, την πράσινη συγκομιδή, την προώθηση και τις επενδύσεις.
Ο κλάδος του κρασιού, σύμφωνα με την ανακοίνωση της Κομισιόν, πλήττεται από μειωμένη κατανάλωση λόγω του τρέχοντος πληθωρισμού στις τιμές των τροφίμων και των ποτών, ο οποίος σε συνδυασμό με την καλή σοδειά του 2022 και τις επακόλουθες συνέπειες των δυσκολιών της αγοράς κατά τη διάρκεια της πανδημίας οδήγησαν σε συσσώρευση αποθεμάτων. Η παραγωγή κρασιού στην ΕΕ αυξήθηκε κατά 4% φέτος σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος ενώ τα αρχικά αποθέματα ήταν υψηλότερα κατά 2% σε σύγκριση με τον μέσο όρο των τελευταίων 5 ετών. Η πτώση της κατανάλωσης κρασιού για την τρέχουσα περίοδο εμπορίας εκτιμάται σε 7% στην Ιταλία, 10% στην Ισπανία, 15% στη Γαλλία, 22% στη Γερμανία και 34% στην Πορτογαλία. Παράλληλα, οι εξαγωγές κρασιού της ΕΕ για την περίοδο Ιανουαρίου έως Απριλίου 2023 ήταν 8,5% χαμηλότερες από το προηγούμενο έτος, συμβάλλοντας στην περαιτέρω αύξηση των αποθεμάτων.
Αυτό το πλαίσιο της αγοράς μεταφράζεται σε δυσκολίες πωλήσεων για τους οινοπαραγωγούς και τους παραγωγούς της ΕΕ, μείωση των τιμών της αγοράς και, κατά συνέπεια, σοβαρή απώλεια εισοδήματος, ιδίως σε ορισμένες περιοχές που πλήττονται περισσότερο από αυτές τις τάσεις. Η κατάσταση είναι πολύ κατακερματισμένη σε ολόκληρη την ΕΕ και η ανισορροπία μεταξύ της διαθέσιμης προσφοράς και της ζήτησης είναι μάλλον συγκεντρωμένη σε ορισμένες περιοχές και κρασιά. Τα πιο επηρεασμένα είναι τα κόκκινα και ροζέ κρασιά από ορισμένες περιοχές της Γαλλίας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας, αλλά άλλα κρασιά ή/και κράτη μέλη ενδέχεται να αντιμετωπίσουν παρόμοιες δυσκολίες σε ορισμένες περιοχές παραγωγής.
Τα μέτρα που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή, αφού εγκριθούν από τα κράτη μέλη στη συνεδρίαση της επιτροπής, θα βοηθήσουν τον τομέα να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες ανισορροπίες. Ήταν απαραίτητο να ληφθούν προσωρινά μέτρα στις αγορές για να αποφευχθεί ότι ο απούλητος οίνος επιβαρύνει ολόκληρη την εσωτερική αγορά και εμποδίζει τους παραγωγούς να βρουν επαρκή αποθηκευτική ικανότητα για τη νέα σοδειά.
Χάρη στην εν λόγω απόφαση, θα είναι δυνατή έως τις 15 Οκτωβρίου 2023 η απόσταξη του κρασιού που έχει πληγεί περισσότερο από την κρίση της αγοράς στο πλαίσιο των προγραμμάτων στήριξης για το κρασί. Το αποσταγμένο κρασί αποσύρεται από την αγορά και η παραγόμενη αλκοόλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο για μη διατροφικούς σκοπούς για να αποφευχθεί η στρέβλωση του ανταγωνισμού.
Τα κράτη μέλη καλούνται να στοχεύσουν το μέτρο απόσταξης κρίσης στις περιοχές ή τα είδη κρασιών με ανισορροπία στην αγορά, τα οποία θα προσδιορίζονται βάσει αντικειμενικών κριτηρίων, όπως η σημαντική αύξηση των αποθεμάτων ή η μείωση της τιμής και των πωλήσεων. Η οικονομική αντιστάθμιση που θα χορηγηθεί στον οίνο που είναι επιλέξιμος για απόσταξη θα περιοριστεί σε ένα μερίδιο των πρόσφατων τιμών της αγοράς. Έτσι θα αποφευχθεί οποιαδήποτε κατάχρηση ή υπεραντιστάθμιση μετά την εφαρμογή αυτού του έκτακτου μέτρου. Τα κράτη μέλη αναμένεται να κοινοποιήσουν στην Επιτροπή έως τις 31 Αυγούστου 2023 τα κριτήρια εφαρμογής αυτού του έκτακτου μέτρου. Τα κράτη μέλη θα έχουν επίσης τη δυνατότητα να συμπληρώνουν τη χρηματοδότηση της ΕΕ με ποσό έως το ίδιο επίπεδο εθνικών πληρωμών.
Η Επιτροπή χορήγησε επίσης πρόσθετη ευελιξία στην εφαρμογή και τη χρηματοδότηση των προγραμμάτων στήριξης του οίνου για το οικονομικό έτος 2023. Αυτό θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να εναρμονίσουν καλύτερα τα μέτρα τους με την κατάσταση της αμπελοοινικής αγοράς κατά το τρέχον έτος και να χρησιμοποιήσουν καλύτερα την πράσινη συγκομιδή για την πρόληψη ή μείωση του πιθανού πλεονάσματος κρασιού για το επόμενο έτος. Υπό τις παρούσες συνθήκες, επιτρέπεται στους δικαιούχους από τα προγράμματα στήριξης του οίνου να προσαρμόσουν τις προγραμματισμένες πράξεις τους και, σε δεόντως αιτιολογημένες περιπτώσεις, να υλοποιήσουν τα αρχικά τους έργα μόνο εν μέρει. Το ποσοστό συγχρηματοδότησης της ΕΕ για μέτρα που σχετίζονται με την αναδιάρθρωση, την πρώιμη συγκομιδή, την προώθηση και τις επενδύσεις θα αυξηθεί επίσης από 50% σε 60%.
