Αυτό δείχνει νέα μελέτη του Πανεπιστημίου του Αρκάνσας, η οποία εξετάζει πώς αντιλαμβάνονται οι Αμερικανοί καταναλωτές διαφορετικές μορφές συσκευασίας κρασιού και πόσο είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν για καθεμία από αυτές. Η έρευνα δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Cleaner and Responsible Consumption και βασίστηκε σε διαδικτυακή έρευνα 2.000 καταναλωτών κρασιού στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Το βασικό συμπέρασμα είναι σαφές: το γυαλί παραμένει το υλικό που συνδέεται περισσότερο με την ποιότητα, την αξιοπιστία και την εικόνα του κρασιού. Παρά την εμφάνιση εναλλακτικών μορφών, όπως το αλουμίνιο, το πλαστικό PET και οι εύκαμπτες συσκευασίες, οι καταναλωτές εξακολουθούν να τοποθετούν τη γυάλινη φιάλη στην κορυφή των προτιμήσεών τους. Η διαπίστωση αυτή δεν είναι τυχαία. Για αιώνες, το γυαλί υπήρξε το κατεξοχήν υλικό διατήρησης του κρασιού, προστατεύοντάς το από παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την ποιότητά του, όπως το φως, η θερμότητα, η οξείδωση και η μικροβιακή αλλοίωση.
Σύμφωνα με τη Renee Threlfall, αναπληρώτρια καθηγήτρια επιστήμης τροφίμων και μία από τις συγγραφείς της μελέτης, η γενική αντίληψη παραμένει ότι το ποιοτικό κρασί βρίσκεται μέσα σε γυάλινη φιάλη. Ωστόσο, όπως επισημαίνει, αυτή η εικόνα μπορεί να αλλάξει σταδιακά, καθώς η αγορά γνωρίζει νέες και πιο καινοτόμες μορφές συσκευασίας. Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο τεχνικό ή περιβαλλοντικό. Είναι και βαθιά πολιτισμικό, καθώς το μπουκάλι δεν λειτουργεί απλώς ως δοχείο, αλλά ως μέρος της ταυτότητας του κρασιού.
Πιο συγκεκριμένα, οι ερευνητές ζήτησαν από τους συμμετέχοντες να αξιολογήσουν πόσα χρήματα θα ήταν διατεθειμένοι να πληρώσουν για κρασί σε συσκευασία 750 ml, ανάλογα με το υλικό. Οι απαντήσεις χωρίστηκαν και ανά γενιά, από τους baby boomers και τη Γενιά Χ έως τους millennials και τη Γενιά Ζ. Σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, το γυαλί κατέλαβε την πρώτη θέση. Η Γενιά Ζ εμφανίστηκε διατεθειμένη να πληρώσει την υψηλότερη τιμή για γυάλινη φιάλη, φτάνοντας τα 35,38 δολάρια, ενώ οι baby boomers κατέγραψαν τη χαμηλότερη προθυμία πληρωμής για την ίδια συσκευασία, στα 29,77 δολάρια.
Το αλουμίνιο ήρθε δεύτερο στις προτιμήσεις όλων των γενεών, ακολουθούμενο από το PET, ενώ οι εύκαμπτες συσκευασίες βρέθηκαν στην τελευταία θέση. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι, παρότι οι εναλλακτικές λύσεις κερδίζουν χώρο σε άλλες κατηγορίες ποτών, στο κρασί εξακολουθούν να συναντούν αντίσταση. Η σύνδεση του κρασιού με την τελετουργία, την εικόνα του τραπεζιού και την αίσθηση ποιότητας παραμένει ισχυρότερη από την πρακτικότητα ή το χαμηλότερο περιβαλλοντικό αποτύπωμα.
Παράλληλα ιδιαίτερο ενδιαφέρον έχει το πώς επηρεάστηκαν οι απαντήσεις όταν οι συμμετέχοντες έλαβαν πληροφορίες για το αποτύπωμα άνθρακα και την ανακυκλωσιμότητα κάθε συσκευασίας. Οι καταναλωτές που ενημερώθηκαν για το αποτύπωμα άνθρακα εμφάνισαν τη μεγαλύτερη μέση προθυμία πληρωμής για κρασί σε γυαλί, στα 25,37 δολάρια. Όσοι έλαβαν μόνο πληροφορίες για την ανακύκλωση ήταν διατεθειμένοι να πληρώσουν 24,66 δολάρια, ενώ η ομάδα που δεν έλαβε καμία σχετική πληροφόρηση κινήθηκε χαμηλότερα, στα 22,36 δολάρια.
Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο σύνθετη όταν οι καταναλωτές καλούνται να κρίνουν ποια συσκευασία θεωρούν πιο βιώσιμη. Περίπου το 45% χαρακτήρισε το γυαλί ως την πιο φιλική προς το περιβάλλον επιλογή, ενώ το 39% το θεώρησε τη λιγότερο βιώσιμη. Αυτή η αντίφαση δείχνει ότι η έννοια της βιωσιμότητας δεν είναι πάντα ξεκάθαρη στο μυαλό του καταναλωτή και ότι η επικοινωνία γύρω από τη συσκευασία μπορεί να παίξει κρίσιμο ρόλο.
Ωστόσο, για την αγορά του κρασιού, το μήνυμα είναι διπλό. Από τη μία, το γυαλί δύσκολα θα χάσει σύντομα τον συμβολικό του ρόλο, ειδικά στα κρασιά που θέλουν να επικοινωνήσουν κύρος, παλαίωση και υψηλή ποιότητα. Από την άλλη, οι εναλλακτικές συσκευασίες μπορούν να βρουν χώρο, κυρίως σε κρασιά άμεσης κατανάλωσης, σε νεότερα κοινά και σε περιπτώσεις όπου η ευκολία, το μικρότερο βάρος και το περιβαλλοντικό αφήγημα αποκτούν μεγαλύτερη σημασία.
Έτσι, το μέλλον, λοιπόν, δεν φαίνεται να καταργεί τη γυάλινη φιάλη. Την αναγκάζει όμως να συνυπάρξει με νέες μορφές συσκευασίας και με έναν καταναλωτή που αρχίζει να ρωτά όχι μόνο τι κρασί πίνει, αλλά και μέσα σε τι φτάνει αυτό το κρασί στο ποτήρι του.
