Η ανομβρία, οι καύσωνες και ο περονόσπορος πιέζουν τον κυπριακό αμπελώνα, με μεγάλες οινοβιομηχανίες να προειδοποιούν ότι οι παραλαβές καλύπτουν έως το μισό των αναγκών τους.
Πιο συγκεκριμένα, με την αγωνία για την επάρκεια των σταφυλιών να επισκιάζει τον φετινό τρύγο, ο κυπριακός αμπελοοινικός τομέας βρίσκεται αντιμέτωπος με ακόμη μία δύσκολη χρονιά. Οι εκτιμήσεις για την εσοδεία του 2026 δείχνουν ότι η περιορισμένη προσφορά πρώτης ύλης συνεχίζεται για τέταρτη διαδοχική χρονιά, δοκιμάζοντας τόσο το εισόδημα των αμπελουργών όσο και τον προγραμματισμό των οινοποιείων.
Η παρατεταμένη ανομβρία και οι καύσωνες έχουν επιβαρύνει την καλλιέργεια, ενώ η εξάπλωση του περονόσπορου προκάλεσε σοβαρές απώλειες σε αμπελουργικές περιοχές της Πάφου και της Λεμεσού. Στελέχη των οινοβιομηχανιών ΛΟΕΛ και ΚΕΟ αναφέρουν ότι οι ποσότητες που παραλαμβάνουν δεν ξεπερνούν το 50% των πραγματικών τους αναγκών. Το ποσοστό αποτυπώνει το έλλειμμα τροφοδοσίας των συγκεκριμένων επιχειρήσεων και δεν αποτελεί συνολικό ποσοστό μείωσης της κυπριακής παραγωγής.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει ο Γιώργος Νεοφύτου, προϊστάμενος του Κλάδου Αμπελουργίας και Οινολογίας του Τμήματος Γεωργίας, οι μέσες ετήσιες παραλαβές της περιόδου 2016–2025 ανέρχονταν σε 14,5 εκατ. κιλά. Για την κάλυψη της αγοράς και τη διαχείριση των αποθεμάτων, οι απαιτούμενες ποσότητες τοποθετούνται μεταξύ 13 και 16 εκατ. κιλών.
Παράλληλα, οι παραλαβές διαμορφώθηκαν σε 10,2 εκατ. κιλά το 2023, 11,1 εκατ. το 2024 και 12,3 εκατ. το 2025. Υπήρξε, επομένως, ανάκαμψη, χωρίς επιστροφή στα επιθυμητά επίπεδα. Για το 2026, οι μέχρι στιγμής εκτιμήσεις παραπέμπουν ξανά σε ποσότητες κοντά σε εκείνες του 2023 και του 2024.
Η πίεση είναι ιδιαίτερα αισθητή στο Ξυνιστέρι. Οι εκτιμήσεις οινοποιών για τη φετινή παραγωγή της ποικιλίας κάνουν λόγο για απώλειες της τάξης του 30% έως 50%, με διαφοροποιήσεις ανά περιοχή και αμπελώνα. Εκτός από τον περονόσπορο, αναφέρονται προβλήματα στην άνθηση και ζημιές από χαλάζι. Ο οινολόγος Σοφοκλής Βλασίδης περιγράφει έντονο ανταγωνισμό για την εξασφάλιση σταφυλιών, ενώ ο οινοποιός Γιάννης Κυριακίδης επισημαίνει την ανάγκη για περισσότερη γνώση, εκπαίδευση και προσαρμοστικότητα απέναντι στις ολοένα πιο ασταθείς καλλιεργητικές συνθήκες.
Εν συνεχεία, όσον αφορά τις επιχειρήσεις, η στενότητα πρώτης ύλης μεταφράζεται σε αυξημένο κόστος και περιορισμό της δραστηριότητας. ΛΟΕΛ και ΚΕΟ προειδοποιούν ακόμη και για ενδεχόμενες απώλειες θέσεων εργασίας εάν δεν υπάρξει στήριξη. Στον αμπελώνα, η γήρανση των παραγωγών, η δυσκολία προσέλκυσης νέων και το αβέβαιο εισόδημα επιβαρύνουν ένα ήδη απαιτητικό επάγγελμα.
Μάλιστα, στο μέτωπο των παρεμβάσεων, ο υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Χρίστος Σενέκης, ανέφερε σε πρόσφατη τοποθέτησή του ότι μέχρι το 2027 εκτιμάται πως θα διατεθούν περισσότερα από 22 εκατ. ευρώ ευρωπαϊκών πόρων σε αμπελουργούς και οινοποιούς. Πρόκειται για ευρύτερη χρηματοδότηση του κλάδου, με στόχους την ανταγωνιστικότητα, την ποιότητα, την προώθηση των οίνων και την προσαρμογή στις νέες προκλήσεις, όχι αποκλειστικά για αποζημιώσεις του φετινού τρύγου.
Παράλληλα, το Τμήμα Γεωργίας έχει ανακοινώσει διαδικασίες δηλώσεων ζημιάς και ενισχύσεων για πληγείσες περιοχές. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνεται στήριξη ήσσονος σημασίας για απώλειες άνω του 30% σε συγκεκριμένες ποικιλίες της Πάφου και σε οινοποιήσιμα αμπέλια του Ομόδους.
Τέλος, η εικόνα που διαμορφώνεται αναδεικνύει μια διπλή ανάγκη: άμεση ανακούφιση όσων έχασαν παραγωγή και μακροπρόθεσμη διατήρηση ενός βιώσιμου αμπελώνα. Για το κυπριακό κρασί, το ζητούμενο είναι να μπορούν οι άνθρωποι που το παράγουν να σχεδιάζουν την επόμενη χρονιά με περισσότερη βεβαιότητα.
