Το παγκόσμιο κρασί βρίσκεται μπροστά σε μια περίοδο βαθιών αλλαγών και το μήνυμα από την Κίνα είναι σαφές: η χώρα δεν θέλει πλέον να αποτελεί απλώς μια μεγάλη αγορά, αλλά να συμμετέχει ενεργά στη διαμόρφωση της επόμενης ημέρας του κλάδου.
Με αυτή την αφετηρία, το 47ο Παγκόσμιο Συνέδριο Αμπέλου και Οίνου του Διεθνούς Οργανισμού Αμπέλου και Οίνου (OIV) θα πραγματοποιηθεί από τις 12 έως τις 16 Οκτωβρίου στο Γιντσουάν, στην οινοπαραγωγική περιοχή της Νινγκσιά, στη βορειοδυτική Κίνα. Πρόκειται για μια διοργάνωση με ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς είναι η πρώτη φορά που το Παγκόσμιο Συνέδριο του OIV φιλοξενείται στην Ασία. Η επιλογή της Κίνας έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία η χώρα επιχειρεί να ενισχύσει τη διεθνή της θέση στον αμπελοοινικό χάρτη και να αναδείξει τη Νινγκσιά ως κέντρο παραγωγής, έρευνας και καινοτομίας. Στο συνέδριο θα συμμετάσχουν επιστήμονες, ερευνητές, εκπρόσωποι κυβερνήσεων και φορείς της αγοράς, ενώ παράλληλα θα πραγματοποιηθεί η Γενική Συνέλευση του OIV.
420 εργασίες από 35 χώρες
Το επιστημονικό πρόγραμμα περιλαμβάνει 271 προφορικές παρουσιάσεις και 149 posters από 35 χώρες, επιβεβαιώνοντας τον διεθνή χαρακτήρα της διοργάνωσης. Οι εργασίες κατανέμονται σε τέσσερις βασικούς άξονες:
- Αμπελουργία
- Οινολογία
- Οικονομία και Δίκαιο
- Ασφάλεια και Υγεία
Το γενικό θέμα του συνεδρίου αφορά τη διαμόρφωση «νέων παραδειγμάτων» για τον παγκόσμιο τομέα Αμπέλου και Οίνου, με βασικούς πυλώνες την προσαρμογή στις νέες προκλήσεις, την καινοτομία και τη βιωσιμότητα. Και αν κάτι ξεχωρίζει από την πρώτη ανάγνωση του προγράμματος, είναι ότι το κρασί του μέλλοντος θα πρέπει να παράγεται με λιγότερο νερό, σε υψηλότερες θερμοκρασίες, με διαφορετική σύσταση σταφυλιών και για έναν καταναλωτή που αλλάζει.
Η κλιματική αλλαγή ανατρέπει τις ισορροπίες
Η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και η ανθεκτικότητα των αμπελώνων βρίσκονται στην κορυφή της ερευνητικής ατζέντας.
Οι εργασίες αφορούν την αντοχή στην ξηρασία, την αλατότητα και το ψύχος, νέες ανθεκτικές ποικιλίες και υποκείμενα, την ελλειμματική άρδευση, τη διαχείριση των εδαφών, το μικροβιακό terroir, την αντιμετώπιση ασθενειών και την αμπελουργία ακριβείας.
Δεν πρόκειται πλέον για μακροπρόθεσμα σενάρια. Η αύξηση της θερμοκρασίας και η έλλειψη νερού επηρεάζουν ήδη την παραγωγή σταφυλιών σε πολλές περιοχές του κόσμου, μετατρέποντας την κλιματική προσαρμογή από επιστημονική επιλογή σε όρο επιβίωσης για σημαντικό μέρος του κλάδου.
Η Νινγκσιά ως βιτρίνα της κινεζικής οινοποιίας
Η έντονη παρουσία κινεζικών ερευνητικών ομάδων στο πρόγραμμα δεν είναι τυχαία. Η Κίνα επιχειρεί να παρουσιάσει τη Νινγκσιά όχι μόνο ως μια αναδυόμενη οινοπαραγωγική ζώνη, αλλά ως εργαστήριο για το κρασί του μέλλοντος.
Οι ανακοινώσεις αφορούν, μεταξύ άλλων, την παραγωγή σε ξηρές και ψυχρές συνθήκες, τις βακτηριακές κοινότητες σε ανακτημένους αμπελώνες, τη γενετική βελτίωση ποικιλιών με αυξημένη αντοχή στις καταπονήσεις, την παρακολούθηση ασθενειών, τη μηχανοποίηση και τη μελέτη των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών των κινεζικών αμπελουργικών περιοχών.
Η Νινγκσιά, ανάμεσα στα βουνά Helan και τον Κίτρινο Ποταμό, έχει επενδύσει σημαντικά τα τελευταία χρόνια στην ανάπτυξη της οινικής της ταυτότητας. Οι τοπικές αρχές προωθούν την περιοχή ως πρότυπο για ποιοτική παραγωγή, βιωσιμότητα και οινοτουρισμό.
Από τη Χιλή έως τη Γαλλία: κοινές προκλήσεις, διαφορετικές λύσεις
Το πρόγραμμα καταδεικνύει ότι τα προβλήματα του αμπελοοινικού τομέα έχουν πλέον παγκόσμιο χαρακτήρα. Ερευνητές από τη Χιλή θα παρουσιάσουν μελέτες για τη χρήση διχτυών σκίασης στην προστασία της Grenache από τη θερμική και ακτινοβολιακή καταπόνηση, αλλά και για παλαιούς αμπελώνες País στην κοιλάδα Maule.
Από τη Γαλλία έρχονται έρευνες για δίκτυα αμπελώνων επίδειξης που στοχεύουν στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή, καθώς και για νέα συστήματα φυτοπροστασίας που συνδυάζουν βιολογικό έλεγχο, αυτοματοποιημένα αντιβροχικά συστήματα και τεχνητή νοημοσύνη. Ερευνητικές ομάδες από την Ισπανία, την Ιταλία, την Πορτογαλία, τη Νότια Αφρική, τη Βραζιλία, την Ουκρανία, τη Γεωργία, την Αρμενία, την Τουρκία, την Ουρουγουάη, την Κροατία, την Αργεντινή και το Μεξικό συμπληρώνουν το διεθνές μωσαϊκό.
Το «λιγότερο αλκοόλ» γίνεται στρατηγική επιλογή
Αν η κλιματική αλλαγή είναι η μία μεγάλη πρόκληση, η μεταβολή των καταναλωτικών προτιμήσεων είναι η άλλη.
Στις οινολογικές συνεδρίες ξεχωρίζουν οι έρευνες για σταφύλια με υψηλά σάκχαρα και χαμηλή οξύτητα, τη διαχείριση του τρυγικού οξέος, νέες ζύμες, τη μηλογαλακτική ζύμωση, τη σταθερότητα των φαινολικών ενώσεων και τον έλεγχο των αρωμάτων.
Ωστόσο, ιδιαίτερο βάρος δίνεται στους οίνους χωρίς και χαμηλού αλκοόλ, κατηγορία που εξελίσσεται σε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πεδία για παραγωγούς, καταναλωτές και ρυθμιστικές αρχές.
Έρευνες από τη Νότια Αφρική, την Ισπανία, τη Γερμανία, την Αυστρία, την Πορτογαλία και την Ουκρανία εξετάζουν τις τεχνολογίες αφαίρεσης αλκοόλ, τη γευστική ποιότητα, την αίσθηση στο στόμα και τη διατήρηση των αρωμάτων.
Το ερώτημα, πλέον, δεν είναι μόνο πώς αφαιρείται το αλκοόλ από ένα κρασί, αλλά αν και με ποιους κανόνες μπορεί αυτό το προϊόν να ενταχθεί στο νέο εμπορικό και ρυθμιστικό περιβάλλον.
Η οικονομία του κρασιού υπό πίεση
Οικονομία και Δίκαιο αποτελούν τον τρίτο μεγάλο άξονα του συνεδρίου, σε μια περίοδο κατά την οποία ο κλάδος καλείται να αντιμετωπίσει αυξημένο κόστος, αλλαγές στη ζήτηση και νέες κανονιστικές απαιτήσεις.
Στο μικροσκόπιο μπαίνουν η κινεζική οινοβιομηχανία, οι εφοδιαστικές αλυσίδες της Νινγκσιά, οι μισθώσεις αμπελουργικής γης, η συγκέντρωση του λιανεμπορίου, η ψηφιακή επισήμανση, τα συστήματα ονομασιών προέλευσης, το ηλεκτρονικό εμπόριο και η οικονομική διάσταση της αμπελουργίας ακριβείας.
Παράλληλα, αρκετές εργασίες εξετάζουν την αγορά των οίνων χωρίς και χαμηλού αλκοόλ, από την τιμολόγηση και τους νομικούς ορισμούς έως την αντίδραση των καταναλωτών.
Ο οινοτουρισμός αναζητά νέο αφήγημα
Ο οινοτουρισμός αποκτά επίσης σημαντική θέση στο πρόγραμμα, με συγκριτικές μελέτες για το Μπορντό, τη Νινγκσιά και τη Μεντόζα.
Οι ερευνητές εξετάζουν τις διεθνείς τάσεις, τη χρήση εικονικών βοηθών στο μάρκετινγκ του οινοτουρισμού και τη δημιουργία νέων αφηγήσεων για τη Νινγκσιά.
Γεωγραφικές ενδείξεις, ιχνηλασιμότητα, έξυπνες ετικέτες, κοινά εμπορικά σήματα, πολιτιστική κληρονομιά, «διπλωματία του κρασιού» και κυκλική οικονομία συμπληρώνουν την ατζέντα.
Η υγεία αλλάζει το προφίλ του καταναλωτή
Το τέταρτο σκέλος, Ασφάλεια και Υγεία, στρέφεται στη συμπεριφορά των καταναλωτών, στο περιβαλλοντικό αποτύπωμα των συσκευασιών, στην αξιοποίηση των παραπροϊόντων και στα πρότυπα κατανάλωσης αλκοόλ μεταξύ των νέων ενηλίκων.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι έρευνες για το κατά πόσο οι ανησυχίες γύρω από την υγεία μεταβάλλουν τη ζήτηση για κρασί.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται, μεταξύ άλλων, η αποδοχή των οίνων χωρίς αλκοόλ από Ιταλούς καταναλωτές, καθώς και οι προτιμήσεις για προϊόντα χωρίς ή χαμηλού αλκοόλ σε Ιταλία, Γερμανία και Ισπανία.
