Το ποτήρι είναι μισοάδειο ή μισογεμάτο; Η ηλεκτρονική διαδικασία του FranceAgriMer για την υποβολή υποψηφιοτήτων για την διενέργεια απόσταξης κρίσης 2026, η οποία ολοκληρώθηκε την Πέμπτη 21 Μαΐου το μεσημέρι (μετά από παράταση 4 ημερών λόγω προβλημάτων σύνδεσης και υποβολής αιτήσεων), δεν πέτυχε τους στόχους της.
Οι 1.914 αιτήσεις που υποβλήθηκαν σε διάστημα σχεδόν τεσσάρων εβδομάδων από ιδιωτικά και συνεταιριστικά οινοποιεία, καθώς και από εμπόρους, αντιπροσωπεύουν 22,22 εκατομμύρια ευρώ για 673.445 εκατόλιτρα (hl) κόκκινων και ροζέ κρασιών προς απόσταξη, όπως αναφέρει ο Jérôme Despey, πρόεδρος του εξειδικευμένου συμβουλίου οίνου του FranceAgriMer. Το νούμερο αυτό απέχει πολύ από τον στόχο των 1,2 εκατομμυρίων hl που είχε ανακοινώσει ο Ευρωπαίος Επίτροπος Γεωργίας, Christophe Hansen, όταν αποδέσμευσε 40 εκατομμύρια ευρώ από το αποθεματικό κρίσης κατά την τελευταία Αγροτική Έκθεση (Salon de l’Agriculture) στο Παρίσι, στα τέλη Φεβρουαρίου.
Φταίει η τιμή της απόσταξης;
Η επιδότηση ανέρχεται στα 33 €/hl, συμπεριλαμβανομένων 3 €/hl για τους αποσταγματοποιούς. Καθώς στο Μπορντό και στο Γκαρ (Gard) είχαν υψωθεί φωνές που προειδοποιούσαν ότι με αυτό το πολύ χαμηλό επίπεδο επιδότησης –σε σύγκριση με προηγούμενες αποστάξεις κρίσης όπου τα κονδύλια είχαν εξαντληθεί*– δεν θα υπήρχαν όγκοι προς απόσταξη (παρά την ύπαρξη πλεονασματικών αποθεμάτων που πρέπει να αποσυρθούν από την αγορά).
Τελικά, η περιοχή του Γκαρ πράγματι υπέβαλε ελάχιστες αιτήσεις απόσταξης, κάτι που όμως δεν ισχύει για τη Ζιρόντ (Gironde), σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία του FranceAgriMer:
- Η Νέα Ακουιτανία συγκεντρώνει συνολικά το 52% των αιτήσεων (με 328.000 hl).
- Ακολουθεί η Οξιτανία με 25% (198.000 hl).
- Πολύ πιο πίσω βρίσκονται οι περιοχές: Χώρα του Λίγηρα (45.000 hl), Ωβέρνη-Ροδανός-Άλπεις (19.000 hl), Σαντρ-Βαλ ντε Λουάρ (16.000 hl), Κορσική (10.000 hl) και Βουργουνδία (4.000 hl).
Σε φάση επανεκκίνησης
Το γεγονός ότι το ευρωπαϊκό κονδύλι απορροφήθηκε μόνο κατά το ήμισυ με το κλείσιμο της πρώτης δόσης, καθιστά επιτακτική την άμεση εξέταση μιας δεύτερης φάσης απόσταξης, ώστε να χρησιμοποιηθούν τα υπόλοιπα χρήματα πριν από την καταληκτική ημερομηνία της 31ης Δεκεμβρίου, επισημαίνει ο Jérôme Despey:
«Το εξειδικευμένο συμβούλιο θα το συζητήσει στις αρχές Ιουνίου. Στη συνέχεια θα απευθυνθώ στην Υπουργό Γεωργίας, Annie Genevard, για να αξιολογήσουμε τη σκοπιμότητα ανοίγματος μιας δεύτερης φάσης. Η Γαλλία αξιοποίησε ένα κονδύλι, ο στόχος είναι να φτάσουμε μέχρι το τέλος και να αποσύρουμε τους όγκους που επιβαρύνουν την αγορά. Υπάρχει ανάγκη.»
Αξίζει να σημειωθεί ότι ο οινοποιητικός κλάδος επιθυμούσε ήδη από την Επιτροπή να αναθεωρήσει προς τα πάνω την επιδότηση για την απόσταξη του 2026, ώστε να ανταποκρίνεται καλύτερα στις τιμές της αγοράς. Παρά τις επικρίσεις για τη χαμηλή αυτή ενίσχυση των 33 €/hl –τόσο για τον “απρεπή” χαρακτήρα της όσο και για τον αντίκτυπό της στα οικονομικά των οινοποιείων που είχαν συνάψει εγγυήσεις (warrants) με βάση υψηλότερες τιμές– οι εγγραφές παραμένουν σημαντικές.
Να δοθεί μια μικρή “ανάσα”
«Βλέπουμε ότι οι αιτήσεις συγκεντρώνονται σε δύο περιοχές, εκείνες που αντιμετωπίζουν τα μεγαλύτερα προβλήματα. Με την απόσυρση 338.000 hl αποθεμάτων που επιβαρύνουν την αγορά στη Νέα Ακουιτανία, ελπίζουμε ότι αυτό θα επιτρέψει να δοθεί μια μικρή ανάσα, σε συνδυασμό με το μέτρο της εκρίζωσης: είναι ένα ενιαίο σύνολο», υπογραμμίζει ο Jérôme Despey.
Ενώ το γαλλικό κράτος έδωσε το πράσινο φως για να ξεκινήσει η οριστική εκρίζωση των αμπελιών που είναι υποψήφια για την ενίσχυση των 4.000 €/εκτάριο (πριν από την επίσημη έγκριση της διαδικασίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή), οι Βρυξέλλες αναμένεται να δώσουν απάντηση έως τις αρχές Ιουνίου (καθώς η κοινοποίηση του Παρισιού έγινε στις 5 Απριλίου και πρέπει να εξεταστεί εντός 2 μηνών). Με τη σοδειά του 2026 να είναι τόσο πρώιμη όσο και δυναμική, «ευτυχώς η Υπουργός πήρε αυτή την απόφαση να προλάβει τις εξελίξεις για να ξεκινήσουν οι επιχειρήσεις εκρίζωσης», επισημαίνει ο Jérôme Despey. Ο ίδιος στοχεύει σε γρήγορες εγκρίσεις από το FranceAgriMer προς τους αμπελουργούς που δικαιούνται την ενίσχυση, ώστε οι πρώτες καταβολές της επιδότησης εκρίζωσης να γίνουν ήδη από αυτό το καλοκαίρι.
Με αυτά τα δύο μέτρα, τα πλεονάσματα αποθεμάτων αναμένεται ίσως να απορροφηθούν. «Με τον τρύγο που πλησιάζει, θα έπρεπε να έχουμε μια πιο υγιή κατάσταση στα αποθέματα» προβλέπει ο Jérôme Despey.
* Σημείωση: Τα τελευταία χρόνια, οι αποφάσεις για απόσταξη προέβλεπαν:
- Το 2020: επιδοτήσεις 58 €/hl για τα κρασιά “Vins de France” και 78 €/hl για τα κρασιά ΠΟΠ (AOP) και ΠΓΕ (IGP) – με 250 εκατ. ευρώ για 2,6 εκατ. hl, έναντι 3,3 εκατ. hl που είχαν αιτηθεί κατά την κρίση του Covid.
- Το 2023-2024: τιμές 45 €/hl για τους οίνους χωρίς γεωγραφική ένδειξη (VSIG), 65 €/hl για τους ΠΓΕ (IGP) και 75 €/hl για τους ΠΟΠ (AOP) – με 200 εκατ. ευρώ για 3.457 αμπελουργούς, συνεταιριστικά οινοποιεία και εμπόρους που έστειλαν 4,4 εκατομμύρια εκατόλιτρα κόκκινων και ροζέ κρασιών για απόσταξη, μετά τις επιπτώσεις του πολέμου στην Ουκρανία.
Πηγή: ΚΕΟΣΟΕ
