Κάθε χρόνο οι οινολόγοι έχουν να αντιμετωπίσουν μια ποικιλία εχθρών που πλήττουν τους αμπελώνες, ανάμεσα τους και το ωίδιο μία από τις πιο επίμονες μυκητολογικές ασθένειες που επηρεάζει άμεσα την ποιότητα και την απόδοση των σταφυλιών. Γι’ αυτό αρκετοί οινολόγοι καταφεύγουν στο γνωστό θειάφισμα και σε συνθετικά μυκητοκτόνα .
Ο Γάλλος ειδικός αμπελουργός Anthony Chaudron επιλέγει ένα νέο όπλο που βρίσκεται στην γαστρονομία: το σκόρδο. Σύμφωνα με τον ίδιο στο “Unfiltered” μέσω e-mail «Το σκόρδο είναι αντιμυκητιακό, οπότε καταπολεμά φυσικά το ωίδιο, αντιστρέφει το pH στα αμπέλια οπότε ο μύκητας δεν αισθάνεται πλέον άνετα εκεί». O Chaudron άκουσε για πρώτη φορά την χρήση του σκόρδου ως προληπτικό μυκητοκτόνο πριν από μία δεκαετία περίπου. Η προληπτική δράση του οφείλεται στην υψηλή συγκέντρωση αλικίνης, ένα οξύ με βάση το θείο, με πολλά υποτιθέμενα οφέλη στην υγεία του ανθρώπου και των φυτών. Με τη βοήθεια του φίλου και συνεργάτη του Jonathan Sacy, Γενικό Διευθυντή του οινοποιείου της οικογένειας του Champagne Louis de Sacy , o Chaudron προχώρησε σε δοκιμές πλήρους κλίμακας με σπρέι σκόρδου σε 22 στρέμματα αμπελιών.
Ο Chaudron δήλωσε «Απ’ όσο γνωρίζω δεν υπάρχει κανένας που να χρησιμοποιεί αυτή τη μέθοδο στην Καμπανία , εκτός από το Louis de Sacy, έτσι θα μπορούσα να είμαι ο πρώτος που χρησιμοποίησα το σκόρδο ενάντια στο ωίδιο». Τώρα οι δύο τους χρησιμοποιούν στη Λωρραίνη της Γαλλίας οργανικό σκόρδο που το διαλύουν σε λάδι για 12 έως 24 ώρες πριν το μετατρέψουν σε σπρέι με βάση το νερό της βροχής. Το σπρέι εφαρμόζεται πολύ πριν τη συγκομιδή κατά την καλλιεργητική περίοδο επομένως το άρωμα σκόρδου δεν επηρεάζει τα σταφύλια. Παρά το ότι ο ίδιος επισημαίνει ότι η χρήση σκόρδου δεν παραβιάζει τους αυστηρούς κανόνες αμπελουργίας της Καμπανίας και ότι θα μπορούσε να αποτελέσει μία φθηνότερη εναλλακτική λύση για το θείο, ορισμένα μέλη της κοινότητος της Καμπανίας διατηρούν τις αμφιβολίες τους για την τεχνική του όμως εκείνος παραμένει αισιόδοξος.
Δράση ενάντια στον περονόσπορο
Το ωίδιο δεν αποτελεί την μοναδική απειλή για τα αμπέλια, μια ομάδα ερευνητών ανέπτυξε έναν τρόπο να αποτρέψει τον περονόσπορο, μια εξίσου σημαντική ασθένεια. Πιο απλά το κλειδί κρύβεται στο παιχνίδι φλερτ του μικροοργανισμού που τον προκαλεί. Η ιδέα αυτή δημοσιεύτηκε τον περασμένο μήνα στο Current Biology, «Ταυτοποίηση της πρώτης ακολουθίας του τόπου ζευγαρώματος του ωομύκητα του παθογόνου περονόσπορου, Plasmopara viticola» , και βασίστηκε σε εργασίες ερευνητών του France’s National Research Institute for Agriculture, Food and the Environment (INRAE) στο Μπορντό και σε μερικά συνεργαζόμενα εργαστήρια.
Ο επικεφαλής ερευνητής François Delmotte του INRAE εξήγησε ότι αυτός και η ομάδα του ερεύνησαν το DNA πολλών στελεχών του Plasmopara viticola, του μικροοργανισμού που είναι υπεύθυνος για την πρόκληση περονόσπορου στους αμπελώνες που προέρχονται από τις ποικιλίες Cabernet Sauvignon, Chardonnay κι άλλες ποικιλίες . Κάνει λόγο για μία θεμελιώδη ανακάλυψη τονίζοντας ότι «έχουμε εντοπίσει τον τόπο ζευγαρώματος του περονόσπορου της αμπέλου». Δηλαδή, το τμήμα του γονιδιώματος του μικροοργανισμού που σχετίζεται με το ζευγάρωμα και την συμβατότητα αναπαραγωγής. Πλέον οι ερευνητές γνωρίζουν τα γονίδια που προωθούν την αναπαραγωγή της Plasmopara και θα μπορούσαν μία μέρα να καταλάβουν πως να διακόψουν τη διαδικασία ζευγαρώματος των μικροσκοπικών οργανισμών. Επιπλέον η αντίστοιχη μελέτη της Ιαπωνίας αναγνώρισε τις ορμόνες που εμπλέκονται σε παρόμοια αναπαραγωγή μικροοργανισμών και ως εκ τούτου η επιστήμη είναι πλέον οπλισμένη για να καταρρίψει τις επιδημίες περονόσπορου.
Θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι η διαδικασία αυτή ανήκει στην σφαίρα της επιστημονικής φαντασίας όμως και στο παρελθόν από το 1974 μέχρι το 1995, το INRAE βρήκε έναν τρόπο για να αντιμετωπίσει το παράσιτο Lobesia botrana, διαταρράσσοντας τον κύκλο ζευγαρώματος με τεχνιτές φερορμόνες προκαλώντας σύγχυση στην επικοινωνία μεταξύ των θηλυκών και των αρσενικών. Ο Delmotte παρατήρησε ότι σήμερα το 10% των Γαλλικών αμπελώνων χρησιμοποιούν αυτή την τεχνική ενώ όταν η μέθοδος εξελιχθεί πλήρως θα μπορέσει να εμποδίσει το ξεκίνημα των επιδημιών.
Μια τέτοια τεχνική θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε άλλου είδους καλλιέργειες όπως η πατάτα που είναι επιρρεπής σε παρόμοιους μικροοργανισμούς. Ωστόσο χρειάζεται περαιτέρω έρευνα και γι’ αυτό η ομάδα του Delmotte προσπαθεί να προσδιορίσει τα ακριβή γονίδια που σηματοδοτούν την ορμόνη ζευγαρώματος του περονόσπορου. Επίσης προσπαθούν μελετώντας την ιστορία του τρόπου εισβολής του περονόσπουρου στην Ευρώπη από την Βόρεια Αμερική να προσδιορίσουν τον τρόπο με τον οποίο ξεκίνησε ευθύς εξαρχής.
Πληροφορίες από : Wine Spectator
