Της Κωνσταντίνας Ψιλιώτη
Και χρόνο με το χρόνο πιο πολλά εμφανίζουν τα συμπτώματα και ξεριζώνονται άδικα. Αν μπορούσαμε να την αποκαλέσουμε πανδημία, θα το κάναμε. Αν μπορούσαμε να την εξαφανίσουμε, επίσης θα το κάναμε. Αλλά η ίσκα εκεί, αμέριμνη θανατώνει τα κλήματα σε αμέτρητες εκτάσεις, ύπουλα και με αργό ρυθμό.
Εξαιτίας της προσβάλλονται παγκοσμίως 30% του συνόλου των καλλιεργούμενων εκτάσεων, ενώ δεν πρόκειται ούτε για ένα, ούτε για δύο μύκητες, αλλά για ένα σύμπλεγμα μυκήτων που καταστρέφουν κυρίως αμπέλια ηλικίας 7-10 ετών. Ευρέως επιζήμια ασθένεια του κορμού που φέρνει συμφορές σε ποιότητα και ποσότητα των καρπών, ενώ δεν υπάρχει πρέμνο για πρέμνο που να έχει γλιτώσει από την προσβολή. Αν γίνονταν αναλύσεις, θα φαινόταν πως υπάρχει πλέον σε σχεδόν όλα τα αμπέλια, με τη διαφορά ότι σε μερικά εκδηλώνεται και σε άλλα όχι. Η επιδημιολογία της έχει ως αποτέλεσμα την σταδιακή μείωση της παραγωγής, με μερικές πιο σπάνιες περιπτώσεις, την άμεση θανάτωση του αμπελιού ή αλλιώς αποπληξία.
Το σύμπλεγμα συνήθως εισβάλλει στο φυτό από τις τομές των κλαδεμάτων, ενώ πολύ συχνά τα ίδια τα κλαδευτήρια μολύνουν τις πληγές, καθώς σπανίως αποστειρώνονται. Και εννοείται ότι διακινείται ήδη προσβεβλημένο πολλαπλασιαστικό υλικό από τα ίδια τα φυτώρια: έλεγχοι δεν γίνονται, συμπτώματα δε φαίνονται. Και φυτεύονται.
Με την απαγόρευση δε του αρσενικού νατρίου δεν υπάρχει πλέον διαθέσιμος χημικός έλεγχος και οι υγειονομικές πρακτικές στο φυτώριο προτείνονται ως η καλύτερη προσέγγιση για την εξάλειψη ή τουλάχιστον τη μείωση των λοιμώξεων πριν από τη φύτευση από τους μύκητες. Με τις πρώτες εμφανίσεις φύλλων με χαρακτηριστικά κίτρινα φύλλα εκτός του μεσονεύριου διαστήματος, τις λεγόμενες λωρίδες τίγρη, στιγμάτωση στις ρώγες ή μεταχρωματισμούς στο εσωτερικό του ξύλου, εντοπίζεται η ασθένεια και ιδανικά ξεριζώνεται το πρέμνο και κατόπιν αποτεφρώνεται.
Και ευτυχώς, έχει αρχίσει να εφαρμόζεται το Tessior® System, από την BASF Ελλάς Α.Β.Ε.Ε., το οποίο αποτρέπει την προσβολή των υγειών αμπελιών από την ίσκα. Εφαρμόζεται αδιάλυτο χωρίς προσθήκη νερού, στοχευμένα, δηλαδή, μόνο στα κλαδεμένα τμήματα του πρέμνου, και έτσι ελαχιστοποιούνται οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις. Έχει κολλοειδή μορφή ώστε να μην υπάρχουν απώλειες κατά την εφαρμογή του, ενώ μόνο μέσα σε λίγο χρόνο στεγανοποιείται, καλύπτοντας τις ανοιχτές πληγές του φυτού.
Με το κόστος της αναμπέλωσης εξαιτίας της ίσκας να φτάνει στο 1,5 δις δολάρια παγκοσμίως, απαραίτητη προϋπόθεση τουλάχιστον για την απαλλαγή είναι σε πρώτο στάδιο η μείωση των επιπλέον προσβολών.
