«Αμπέλια θα έχουμε. Τα ερωτήματα που τίθενται είναι: Ποια αμπέλια και που. Ποιες ποικιλίες, πού και πώς.». Με τα λόγια αυτά ο Μανόλης Σταυρακάκης Ομότιμος Καθηγητής του Γεωπονικού Πανεπιστήμιου Αθηνών ξεδίπλωσε στο συνέδριο των Ιωαννίνων τα κλιματικά σενάρια που δείχνουν αναμφίβολα αλλαγές στον παγκόσμιο αμπελουργικό χάρτη αλλά και στη χώρα μας, με τις νότιες περιοχές να βρίσκονται στο «κόκκινο».
Σύμφωνα με τον καθηγητή περισσότερα προβλήματα θα αντιμετωπίσει η ανταγωνιστικότητα των αμπελουργικών προϊόντων από την αναπόφευκτη αύξηση του κόστους παραγωγής στις νέες περιβαλλοντικές συνθήκες (ασθένειες, εμφάνιση νέων ζιζανίων, ένταση των εντομολογικών εχθρών, τεχνικές καλλιέργειας υψηλού κόστους, κ.ά.).
Με δεδομένες τις διαρθρωτικές αδυναμίες του ελληνικού αμπελώνα και την απουσία πολιτικής, οι προτάσεις που ακολουθούν, έχουν νόημα εντασσόμενες σε ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα, με στόχο την ελαχιστοποίηση των αρνητικών επιπτώσεων της κλιματικής χρήσης και την αξιοποίηση των όποιων θετικών επιδράσεων.
ΒΡΑΧΥΠΡΟΘΕΣΜΑ (ΣΤΟΥΣ ΥΠΑΡΧΟΝΤΕΣ ΑΜΠΕΛΩΝΕΣ)
- Τροποποίηση σχημάτων μόρφωσης και υποστύλωσης των πρέμνων
- Διαχείριση βλάστησης (χλωρά κλαδέματα)
- Αξιοποίηση δεδομένων της αναπτυξιακής οικοφυσιολογίας αμπέλου
- Διαχείριση υδατικού δυναμικού
- Αντικατάσταση με εμβολιασμό ευπαθών ποικιλιών
ΜΑΚΡΟΠΡΟΘΕΣΜΑ (ΝΕΟΙ ΑΜΠΕΛΩΝΕΣ)
- Επιλογή των κατάλληλων κλώνων των καλλιεργούμενων ποικιλιών
- Αξιοποίηση των ξεχασμένων ποικιλιών
- Χρησιμοποίηση βιοκλιματικών δεικτών
- Επιλογή υποκείμενων
- Εφαρμογή μεθόδων αμπελουργίας ακριβείας
- Αναζήτηση-επισήμανση-διατήρηση γενετικού υλικού
ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΑΛΛΑΓΗ ΣΤΗΝ ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ μέχρι το τέλος του αιώνα
Ένα σενάριο…
- Αύξηση της θερμοκρασίας του αέρα κατά 2-4ο C
- Μείωση της βροχόπτωσης κατά 5-19%
- Αύξηση της έντασης της βροχής
- Αύξηση της συχνότητας των πλημμυρών κατά 20-30%
- Αύξηση της (προσπίπτουσας) ηλιακής ακτινοβολίας από 2,3-4,5 Wm-2
- Αύξηση της περιόδου ξηρασίας έως 40 μέρες
- Αύξηση της συχνότητας των ετήσιων ανέμων κατά 10%
- Διπλασιασμός της συγκέντρωσης του CO2 της ατμόσφαιρας
«Αναμένουμε, λοιπόν, κλιματικό όλεθρο για τον πλανήτη, όπως εκτιμούν οι κλιματολόγοι, τα επόμενα 20 χρόνια; Πιθανόν.», είπε ο καθηγητής αναφέροντας πως η αύξηση της μέσης θερμοκρασίας κατά 2-3ο C είναι βέβαιο ότι θα προκαλέσει σημαντικές μεταβολές στον ευρωπαϊκό, μεσογειακό και ελληνικό αμπελουργικό χάρτη τα επόμενα χρόνια, δηλαδή επιστροφή στην εικόνα που επικρατούσε πριν από την Μικρή Παγετώδη Εποχή (14ος -18ος αιώνας).
Οι αμπελουργικές περιοχές της Μεσογείου που ήδη υφίστανται τις αρνητικές επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις από τα αποτελέσματα ερευνών και μελετών τα τελευταία 40 χρόνια. Μάλιστα, Στην κυριολεξία στο κόκκινο είναι οι νότιες αμπελουργικές περιοχές της χώρας.
ΚΛΙΜΑΤΙΚΗ ΚΡΙΣΗ ΚΑΙ ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΑΜΠΕΛΩΝΑΣ
2050
- Πιθανά σενάρια
- Κλιμάκωση των φαινομένων
- Αρνητικές και θετικές και επιδράσεις
- Διαφοροποίηση των αμπελουργικών περιοχών (γ.π., υψόμετρο, μεσοκλίμα, μικροκλίμα, έδαφος κ.ά.)
- Εξειδίκευση στους παραγωγικούς αμπελώνες/κατεύθυνση παραγωγής/ ποικιλίες (κλώνοι), υποκείμενα/αμπελοκομική τεχνική-αναθεώρηση σχημάτων μόρφωσης-υποστύλωσης-κλαδέματος καρποφορίας-χλωρών κλαδεμάτων, φυτοπροστασίας, …
Δείτε εδώ την εισήγηση του Μανόλη Ν. Σταυρακάκη Ομότιμου Καθηγητή Γ.Π.Α
