Ο οινικός χάρτης της Γαλλίας αρχίζει να μετατοπίζεται προς τον Βορρά, καθώς παραγωγοί φυτεύουν αμπέλια σε περιοχές που μέχρι πρόσφατα ήταν περισσότερο γνωστές για την παραγωγή μηλίτη παρά για Cabernet Sauvignon ή Chardonnay.
Η Νορμανδία, η Βρετάνη και η Hauts-de-France έχουν καταγράψει τα τελευταία χρόνια επέκταση των αμπελουργικών τους εκτάσεων, καθώς όλο και περισσότεροι παραγωγοί εξετάζουν εδάφη που στο παρελθόν θεωρούνταν υπερβολικά ψυχρά για εμπορική οινοπαραγωγή.
Ανάμεσά τους βρίσκεται ο Sébastien Fricker, οινοποιός πέμπτης γενιάς από την κοιλάδα του Λίγηρα, ο οποίος μετακόμισε στη Νορμανδία, αφού διαπίστωσε ότι οι ολοένα δυσκολότερες συνθήκες καλλιέργειας καθιστούσαν λιγότερο ελκυστική την προοπτική να αναλάβει έναν ακόμη αμπελώνα στην παραδοσιακή περιοχή της οικογένειάς του.
«Πραγματικά δεν μπορούσα να φανταστώ τον εαυτό μου να αναλαμβάνει έναν ακόμη αμπελώνα στον Λίγηρα», δήλωσε ο 36χρονος στο France 24.
«Αυτό ήταν που με οδήγησε στη Νορμανδία. Σκέφτηκα: ίσως ήρθε η ώρα να κάνω ένα βήμα πίσω και να εξετάσω πώς θα μπορούσε να είναι η αμπελουργία τα επόμενα 50 χρόνια».
Το στοίχημα της Νορμανδίας
Ο Fricker εγκατέστησε τέσσερα εκτάρια αμπελώνα στο Marolles, στο διαμέρισμα Calvados, το 2020, περίπου 30 λεπτά από τη Deauville.
Στην έκταση όπου παλαιότερα υπήρχε μηλεώνας, τα αργιλοασβεστολιθικά εδάφη φιλοξενούν σήμερα τέσσερις ερυθρές και λευκές ποικιλίες, μεταξύ των οποίων Chardonnay και Cabernet Sauvignon.
Ο ίδιος εκτιμά ότι οι σχετικά σταθερές συνθήκες της Νορμανδίας θα μπορούσαν να αποκτήσουν ολοένα μεγαλύτερη αξία, καθώς οι παραδοσιακές γαλλικές οινοπαραγωγικές περιοχές έρχονται αντιμέτωπες με ολοένα πιο ακραίες θερμοκρασίες.
Προς το παρόν, πάντως, η Νορμανδία παραμένει μια εξαιρετικά μικρή οινική περιοχή. Περίπου 20 παραγωγοί καλλιεργούν συνολικά περίπου 20 εκτάρια αμπελώνα, παράγοντας λιγότερες από 100.000 φιάλες τον χρόνο. Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος, μόνο το Bordeaux διαθέτει περίπου 85.000 εκτάρια αμπελώνων.
Ο Maxime Gazeau από την Ένωση Αμπελουργών της Νορμανδίας, SyViNor, σημειώνει ότι σχεδόν ολόκληρη η παραγωγή της περιοχής πωλείται σήμερα απευθείας από τους ίδιους τους παραγωγούς.«Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα να πουλήσουμε το κρασί μας», αναφέρει. Το μεγαλύτερο στοίχημα, ωστόσο, παραμένει η δυνατότητα παραγωγής κρασιών σταθερά «υψηλής ποιότητας».
Η Βρετάνη φτάνει τα 160 εκτάρια
Το ίδιο πείραμα εξελίσσεται και ακόμη πιο δυτικά, στη Βρετάνη. Η Marina και ο Loïc Fourrure καλλιεργούν από το 2021 έξι εκτάρια στο Theix-Noyalo και θεωρούν ότι οι συνθήκες της περιοχής γίνονται ολοένα πιο ευνοϊκές για την αμπελοκαλλιέργεια. «Η Βρετάνη είναι πλέον ένα πολύ καλό μέρος για να φυτέψεις αμπέλια», λέει η Marina Fourrure.
Η Ένωση Αμπελουργών της Βρετάνης, της οποίας ο Loïc Fourrure είναι συμπρόεδρος, εκπροσωπεί πλέον περίπου 50 κτήματα, τα οποία καλύπτουν συνολικά περίπου 160 εκτάρια.
Η επέκταση της αμπελουργίας στη Βρετάνη έχει ενισχυθεί όχι μόνο από την άνοδο των θερμοκρασιών αλλά και από τις αλλαγές στους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Μια μεταρρύθμιση που εισήχθη το 2016 χαλάρωσε τους περιορισμούς που διέπουν τις νέες φυτεύσεις αμπελώνων, δημιουργώντας μεγαλύτερα περιθώρια για την εγκατάσταση αμπελώνων εκτός των παραδοσιακών οινικών περιοχών της Γαλλίας.
Η Hauts-de-France έχει επίσης αρχίσει να αναδύεται ως μια νέα, υπό διαμόρφωση οινοπαραγωγική ζώνη. Ο τοπικός αμπελουργός Bruno Cardot εκτιμά ότι οι αμπελώνες της περιοχής καλύπτουν πλέον περίπου 130 εκτάρια.
Όχι ένα κλιματικό «Ελ Ντοράντο»
Παρά την επέκταση της αμπελουργίας προς τον Βορρά, οι παραγωγοί εμφανίζονται επιφυλακτικοί απέναντι στην εικόνα της Βόρειας Γαλλίας ως ενός εύκολου κερδισμένου της παγκόσμιας υπερθέρμανσης.
Ένας εξαιρετικά πρώιμος τρύγος στη Βρετάνη το 2026 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η ίδια κλιματική αστάθεια που προκαλεί προβλήματα στις καθιερωμένες οινικές περιοχές της χώρας φαίνεται πως φτάνει ήδη και στις νεότερες αμπελουργικές ζώνες.
«Είχαμε παγετούς, ξηρασία και υπερβολικές βροχοπτώσεις. Και τρυγάμε στις 22 Αυγούστου», λέει ο Loïc Fourrure. «Είναι πραγματικά απίστευτο». Η Marina Fourrure συμπληρώνει ότι παραγωγοί από τη Νότια Γαλλία μιλούν για ακραίες συνθήκες που διαταράσσουν την ανάπτυξη των αμπελιών και οδηγούν σε υπερβολικά υψηλά επίπεδα σακχάρων στα σταφύλια.
Ο δύσκολος τρύγος του 2026 στη Γαλλία
Η επέκταση της αμπελουργίας προς τον Βορρά έρχεται σε μια ακόμη δύσκολη καλλιεργητική περίοδο για τους καθιερωμένους γαλλικούς αμπελώνες.
Όπως έχει ήδη αναφερθεί, οι θερμοκρασίες έφτασαν έως και τους 44°C κατά τη διάρκεια του καύσωνα του Ιουνίου, προσθέτοντας ένα ακόμη σοβαρό πρόβλημα σε μια χρονιά που είχε ήδη επιβαρυνθεί από παγετούς, χαλαζοπτώσεις και παρατεταμένη ξηρασία.
Ο Dr Alistair Nesbitt, CEO της Vinescapes, δήλωσε τον Ιούλιο ότι οι υπερβολικά υψηλές θερμοκρασίες μπορούν να οδηγήσουν τα αμπέλια σε αναστολή της δραστηριότητάς τους, ιδιαίτερα όταν τα ξηρά εδάφη αφήνουν τα φυτά χωρίς επαρκή πρόσβαση στο νερό.
Σε έναν αμπελώνα της κοιλάδας του Λίγηρα, σύμφωνα με αναφορές, χάθηκε περίπου το 40% της παραγωγής έπειτα από παρατεταμένη έκθεση των αμπελιών σε έντονη ηλιοφάνεια.
Η ζέστη, όμως, έχει επιπτώσεις που ξεπερνούν την απώλεια παραγωγής. Η ταχύτερη ωρίμαση μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα επίπεδα σακχάρων, αλλά και σε αλλαγές στην οξύτητα και στην εξέλιξη των αρωμάτων και της γεύσης των σταφυλιών. Αυτό με τη σειρά του μπορεί να επηρεάσει τα καθιερωμένα στυλ κρασιού ολόκληρων οινικών περιοχών.
Η εμπειρία της Νορμανδίας και της Βρετάνης δείχνει, επομένως, ότι η κλιματική αλλαγή δημιουργεί νέες δυνατότητες για την αμπελουργία σε βορειότερα γεωγραφικά πλάτη, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δημιουργεί απαραίτητα ασφαλέστερες συνθήκες.
Καθώς οι παραδοσιακές οινικές περιοχές της Γαλλίας προσαρμόζονται σε ολοένα θερμότερες καλλιεργητικές περιόδους, οι νεότεροι αμπελώνες του Βορρά διαπιστώνουν ότι οι συνθήκες που κάνουν πλέον δυνατή την παραγωγή κρασιού συνοδεύονται από τα ίδια ακραία καιρικά φαινόμενα που οδήγησαν ορισμένους παραγωγούς να κοιτάξουν προς τον Βορρά εξαρχής.
Ο γαλλικός οινικός χάρτης αλλάζει. Και μαζί του αλλάζει και η ίδια η έννοια του τι μπορεί να θεωρηθεί «οινοπαραγωγική περιοχή» στη Γαλλία.
