Οι πωλήσεις της κατηγορίας αυξάνονται, ενώ οινοποιοί δοκιμάζουν και νέες προτάσεις με τσάι, βότανα και χυμούς. Το μικρό μερίδιο αγοράς, ωστόσο, περιορίζει τη δυνατότητά τους να αντισταθμίσουν τις απώλειες του κλάδου.
Η υποχώρηση της ζήτησης κρασιού στη Γερμανία οδηγεί περισσότερους παραγωγούς να αναζητήσουν ανάπτυξη πέρα από το συμβατικό περιεχόμενο της φιάλης. Οι οίνοι χωρίς αλκοόλ διευρύνουν την παρουσία τους, ενώ δίπλα τους εμφανίζονται σύνθετα μη αλκοολούχα ποτά, σχεδιασμένα για να συνοδεύουν το φαγητό. Πρόκειται για μια προσπάθεια προσέγγισης καταναλωτών που αλλάζουν συνήθειες, σε μια αγορά όπου η ανάπτυξη μιας μικρής κατηγορίας συνυπάρχει με τη συρρίκνωση της συνολικής ζήτησης.
Ειδικότερα, το μέγεθος της πίεσης αποτυπώνεται στα στοιχεία του Γερμανικού Ινστιτούτου Οίνου, Deutsches Weininstitut (DWI). Σύμφωνα με την ανάλυση της NielsenIQ για λογαριασμό του, το 2025 οι αγορές κρασιού στη Γερμανία μειώθηκαν περίπου κατά 7%, τόσο σε όγκο όσο και σε αξία, σε σύγκριση με το προηγούμενο έτος. Η πτώση αφορούσε εξίσου τα εγχώρια και τα εισαγόμενα κρασιά.
Η εξήγηση έχει ιδιαίτερη σημασία για τους παραγωγούς: ο αριθμός των νοικοκυριών που αγόραζαν κρασί παρέμεινε σχετικά σταθερός, όμως οι αγορές τους έγιναν αραιότερες και μικρότερες. Η πρόκληση, επομένως, αφορά και τη θέση που διατηρεί πλέον το κρασί στην καθημερινή κατανάλωση.
Ανάπτυξη με αφετηρία ένα μικρό μερίδιο
Στην αντίθετη κατεύθυνση κινήθηκαν οι οίνοι χωρίς αλκοόλ. Σύμφωνα με το DWI, το 2025 η κατηγορία κατέγραψε αύξηση 25% τόσο στον όγκο πωλήσεων όσο και στην αξία τους. Παράλληλα, τα νοικοκυριά που αγόρασαν τέτοια προϊόντα ήταν κατά 44% περισσότερα από ό,τι το 2024.
Επιπλέον, η ανταπόκριση αποτυπώνεται και στις επιλογές των οινοποιείων. Σε ανάλυση πωλήσεων του Geisenheim, η οποία εξέτασε 506 επιχειρήσεις, περίπου μία στις τρεις διέθετε ήδη κρασί χωρίς αλκοόλ το 2025. Οι πωλήσεις της συγκεκριμένης κατηγορίας στις επιχειρήσεις αυτές αυξήθηκαν κατά 61% επίδοση που αφορά το συγκεκριμένο δείγμα και δεν πρέπει να συγχέεται με την εξέλιξη ολόκληρης της αγοράς.
Παρά τη δυναμική αυτή, το μερίδιο των οίνων χωρίς αλκοόλ παραμένει περίπου στο 2% της συνολικής αξίας πωλήσεων κρασιού. Η απόσταση ανάμεσα στον υψηλό ρυθμό ανάπτυξης και στο περιορισμένο εμπορικό μέγεθος εξηγεί γιατί η κατηγορία προσελκύει επενδύσεις, χωρίς ακόμη να προσφέρει συνολική απάντηση στην κάμψη της αγοράς.
Η γευστική πρόκληση της αφαίρεσης του αλκοόλ
Οι οίνοι χωρίς αλκοόλ προέρχονται από κρασί που έχει πρώτα παραχθεί με τη συνήθη οινοποιητική διαδικασία και στη συνέχεια υποβάλλεται σε αφαίρεση της αλκοόλης. Μία από τις χρησιμοποιούμενες μεθόδους είναι η απόσταξη υπό κενό: η χαμηλή πίεση επιτρέπει την απομάκρυνση του αλκοόλ σε θερμοκρασίες γύρω στους 30 βαθμούς Κελσίου, περιορίζοντας την καταπόνηση των ευαίσθητων αρωμάτων.
Παράλληλα, η επιλογή του κρασιού βάσης αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία. Όπως εξηγεί το DWI, αρωματικές ποικιλίες, όπως το Sauvignon Blanc και το Gewürztraminer, μπορούν να προσφέρουν εντονότερο φρουτώδη χαρακτήρα στο τελικό προϊόν. Στις αφρώδεις εκδοχές, η προσθήκη διοξειδίου του άνθρακα συμβάλλει επίσης στη διαμόρφωση της γευστικής εμπειρίας.
Η επεξεργασία, ωστόσο, προσθέτει κόστος και ενεργειακές απαιτήσεις. Για τον παραγωγό, η απόφαση προϋποθέτει αξιολόγηση της ζήτησης, της τελικής τιμής και της δυνατότητας να δημιουργηθεί ένα προϊόν με σταθερή εμπορική θέση.
Τα proxy wines διεκδικούν θέση στο τραπέζι
Παράλληλα αναπτύσσονται τα λεγόμενα proxy wines: ποτά που προορίζονται για περιστάσεις στις οποίες συνήθως σερβίρεται κρασί, αλλά δεν προκύπτουν από την αφαίρεση αλκοόλ από έναν έτοιμο οίνο. Μπορούν να συνδυάζουν χυμούς, εκχυλίσματα βοτάνων, τσάι και άλλα συστατικά, αναζητώντας πολυπλοκότητα και δυνατότητα συνδυασμού με το φαγητό.
Ενδεικτική είναι η περίπτωση του Sven Leiner, στο Ilbesheim της Ρηνανίας-Παλατινάτου. Ο παραγωγός έχει αναπτύξει προτάσεις με βότανα και τσάι που έχει υποστεί ζύμωση, μεταξύ των οποίων ένα ποτό με χαρακτήρα λεμονιού και θυμαριού. Η προσέγγισή του εστιάζει στη δημιουργία μιας αυτόνομης πρότασης για το τραπέζι, χωρίς να επιδιώκει την αντιγραφή ενός Riesling. Το σχετικό ρεπορτάζ καταγράφει, επίσης, διάθεση των προϊόντων του στη Δανία, τη Νορβηγία και τη Σουηδία.
Η εστίαση υψηλών απαιτήσεων προσφέρει πρόσφορο έδαφος για τέτοιες δημιουργίες, καθώς αναζητά περισσότερες επιλογές για πελάτες που επιθυμούν ένα ενδιαφέρον συνοδευτικό του γεύματος χωρίς αλκοόλ. Ωστόσο, οι τιμές των proxy, που σύμφωνα με το γερμανικό ρεπορτάζ συχνά κυμαίνονται μεταξύ 10 και 20 ευρώ ανά φιάλη, δυσκολεύουν την ευρεία διείσδυσή τους.
Συνοψίζοντας, για ορισμένα οινοποιεία, οι νέες αυτές κατηγορίες μπορούν να αποτελέσουν πρόσθετη πηγή εσόδων. Για το σύνολο της γερμανικής οινοπαραγωγής, η δυνατότητα να καλύψουν την υποχώρηση του συμβατικού κρασιού παραμένει περιορισμένη. Το ουσιαστικό στοίχημα είναι η μετατροπή του αυξανόμενου ενδιαφέροντος σε σταθερές αγορές, με όρους που να δικαιολογούν το κόστος παραγωγής.
