Πίεση για μείωση τιμών, παραγωγή που έχει δοθεί «ανοικτά», σοβαρή ποσότητα της εμβληματικής ποικιλίας ξινόμαυρο που πουλήθηκε έναντι «πινακίου φακής» για να μη μείνει ατρύγητη και την ίδια στιγμή κόστος καλλιέργειας που έχει εκτοξευτεί, δημιουργώντας ένα εκρηκτικό κοκτέιλ το οποίο καθιστά ζημιογόνα τη δραστηριότητα.
Αυτές είναι οι παράμετροι που διαμορφώνουν την εικόνα στη φετινή εμπορική περίοδο για τους αμπελουργούς της Ζώνης της Γουμένισσας, οι οποίοι ασχολούνται με την παραγωγή οινοποιήσιμου σταφυλιού και βιώνουν τη δυσκολότερη περίοδο των πολλών τελευταίων χρόνων.
«Μεγαλύτερο χάλι, από το φετινό, δεν θα μπορούσε να υπάρξει. Να φύγει και να μην ξανάρθει. Μας πίεσαν να μειώσουμε τις τιμές 20 έως 25 λεπτά το κιλό σε σύγκριση με πέρυσι, όταν τις λευκές ποικιλίες κατά μέσο όρο τις δώσαμε με 95 λεπτά το κιλό και τις ερυθρές με 85 λεπτά το κιλό», επισημαίνει ο Αντώνης Ρήτος, πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών και Συνεταιρισμού Οινοποιήσιμου Σταφυλιού Γουμένισσας «Εύφορη Γη», που καλλιεργεί 1.200 στρέμματα οινοποιήσιμων σταφυλιών στη Γουμένισσα, προσθέτοντας πως από την πληροφόρηση που έχει από συναδέλφους του, η εικόνα δεν αλλάζει δραματικά στην τακτική που ακολουθήθηκε και στις άλλες αμπελουργικές ζώνες της χώρας.
Το επιχείρημα των οινοποιών περί υψηλών αποθεμάτων, κατά τον κ. Ρήτο μπορεί να είναι υπαρκτό, δεν είναι όμως πειστικό. «Αν έχεις αποθέματα και πάρεις φτηνά το σταφύλι, τι θα γίνει; Θα φουσκώσουν οι δεξαμενές και θα αυξηθεί η χωρητικότητά τους; Και πώς γίνεται ο άλλος και να ψάχνει ασύρτικο, να το θέλει τώρα, γιατί δεν μπορεί να καλύψει τις ανάγκες του και ταυτόχρονα να δίνει 5 λεπτά χαμηλότερη τιμή από την περσινή; Από την άλλη πλευρά, μήπως μειώθηκε η τιμή του κρασιού στην κάβα ή τα κόστη παραγωγής στο αμπέλι; Γιατί λοιπόν να μειωθεί η τιμή στο προϊόν;» διερωτάται ο έμπειρος παραγωγός.
Δεν κρύβει μάλιστα την καχυποψία του για την πιθανότητα να υπάρχει συντονισμένη τακτική των οινοποιών, αφού όπως σημειώνει, «λες στον άλλον έλα να μιλήσουμε για τιμές και αντί να πει, να μιλήσουμε, να δούμε τί και πώς, σου λέει κλείσε τη συμφωνία πρώτα με εκείνον και μετά θα τα βρούμε. Αυτό τι λέει; Δεν λέει ότι είναι συνεννοημένοι;» τονίζει χαρακτηριστικά, αλλά σπεύδει να διευκρινίσει πως «υπάρχουν και 3-4 μεγάλα οινοποιεία που κράτησαν τις τιμές και έβαλαν πλάτη».
Περιγράφοντας την κατάσταση που επικρατεί ανά ποικιλία, ο πρόεδρος της Ομάδας Παραγωγών «Εύφορη Γη» αναφέρει ότι πολύ περιορισμένη είναι στις ερυθρές ποικιλίες η ζήτηση για το ξινόμαυρο, τη νεγκόσκα και το merlot, ενώ λίγο καλύτερη είναι η εικόνα στο Cabernet και στο Syrah, ενώ στις λευκές τον τόνο δίνουν το ασύρτικο και η μαλαγουζιά και μετά αρχίζουν τα δύσκολα.
«Στο ξινόμαυρο για να καταλάβετε αναγκαστήκαμε να εκποιήσουμε 60 τόνους σταφυλιών που αντιστοιχούν στο 25% της συνολικής παραγωγής μας σε αυτή την ποικιλία, με την εξευτελιστική τιμή των 25 λεπτών το κιλό. Τιμή πολύ κάτω από το κόστος παραγωγής, για να μην μείνουν πάνω στο αμπέλι, καθώς υπάρχει υπερπροσφορά. Ως συνεταιρισμός βέβαια θα δώσουμε κάτι παραπάνω για να στηρίξουμε τα μέλη μας, καθώς πουλήσαμε και 75 λεπτά ορισμένες ποσότητες ξινόμαυρο, οπότε ο μέσος όρος θα είναι υψηλότερα. Αλλά και πάλι, μιλάμε για μείωση της χασούρας κι όχι για κέρδος στον παραγωγό. Επίσης, 40 τόνους νεγκόσκα τους δώσαμε με 60 λεπτά το κιλό, ενώ από τις υπόλοιπες, το merlot δεν φεύγει με τίποτε και τα Cabernet με τα Syrah έφυγαν με 75 και 80 λεπτά το κιλό. Στις λευκές ποικιλίες αντιστοίχως, το ασύρτικο κι η μαλαγουζιά, που έχουν ζήτηση, θέλησαν να μας γυρίσουν σε τιμές του 2016-17 αφού αρχικά πίεζαν για 75 λεπτά το κιλό, αλλά τελικά έδωσαν 90 λεπτά το κιλό, δηλαδή 5 λεπτά πιο κάτω από πέρσι, ενώ το Sauvignon έχει κάνει κοιλιά. Και βέβαια υπάρχουν και σταφύλια που έφυγαν με ανοικτή τιμή και δεν ξέρουμε τί θα πιάσουν, πράγμα πρωτοφανές για την περιοχή μας, καθώς συνήθως κλείνουμε τις παραγγελίες από τον Απρίλιο και φέτος μπήκαμε στον τρύγο και δεν είχαμε τίποτε», αναφέρει ο κ. Ρήτος.
Όλα αυτά διαδραματίζονται σε ένα οικονομικό περιβάλλον όπου το κόστος παραγωγής έχει φτάσει στα 750 ευρώ το στρέμμα και καθιστά μη βιώσιμες τις αμπελουργικές εκμεταλλεύσεις, πολλώ δε μάλλον για τη Ζώνη της Γουμένισσας που είναι και ΠΟΠ και ΠΓΕ και άρα υπάρχει και ταβάνι στις στρεμματικές αποδόσεις που μπορεί να πετύχει ένας παραγωγός και ως εκ τούτου και στο εισόδημά του.
«Υπάρχουν συνάδελφοι κάποιας ηλικίας που δήλωσαν ότι θα ξηλώσουν τα αμπέλια τους, γιατί δεν μπορούν να ανταπεξέλθουν. Ασφυκτιούν οι περισσότεροι και όσοι αντέξουν θα πάνε σε λιγότερες φροντίδες, σε λιγότερη θρέψη και φυτοπροστασία και εν τέλει αυτό θα οδηγήσει και σε χαμηλότερη ποιότητα σταφυλιών. Δυστυχώς δεν το καταλαβαίνει αυτό η πλειονότητα των οινοποιών και πυροβολεί τα πόδια της. Το έχουμε ξαναζήσει παλαιότερα όταν ο Τσάνταλης αγόραζε με 25 λεπτά το κιλό και η τότε Οινοποιητική με 45 λεπτά το κιλό, αλλά ξεχνούσε να πληρώσει. Η αγορά είναι σε σοκ, κατανοητό. Νομοτελειακά κάποια στιγμή, όμως, θα ισορροπήσει και τότε έχουν αναρωτηθεί πού θα βρουν σταφύλι; Διότι αν ξηλωθούν αμπέλια, η ανασύστασή τους δεν μπορεί να γίνει σε ένα χρόνο και κυρίως δεν έχεις τα αρώματα που θα σου δώσει ένα παλιό αμπελοτόπι, παρά μόνο αν παρέλθουν 15-20 χρόνια», λέει ο συνομιλητής μας.
Καταλήγοντας, ο κ. Ρήτος με μια δόση αυτοκριτικής, στέλνει το μήνυμα και προς τους οινοποιούς πως «όταν γυρίσει ο τροχός, όσοι δεν έχουν βάλει πλάτη, θα δουν και σε εμάς ένα άλλο πρόσωπο. Γιατί το 2024, όταν δεν είχε παραγωγή και μπορούσαμε να δώσουμε το ασύρτικο και με 1,50 ευρώ το κιλό, το ανεβάσαμε μόνο 5 λεπτά το κιλό, για να τους στηρίξουμε, γιατί θεωρήσαμε ότι είμαστε συνεργάτες. Κάναμε λάθος».
