Η νέα ανάπτυξη, με την ονομασία Cambas Gardens, επιχειρεί να συνδέσει τη σύγχρονη αστική ζωή με την ιστορική ταυτότητα του τόπου. Δεν πρόκειται απλώς για την αξιοποίηση ενός μεγάλου ακινήτου στα Μεσόγεια, αλλά για την επανασύσταση ενός τοπίου που για δεκαετίες ήταν συνδεδεμένο με το αμπέλι, το κρασί και το όνομα Καμπά.
Το ακίνητο, μαζί με τις μετοχές της εταιρείας Καμπά, εξαγοράστηκε το 2026 από την εισηγμένη DIMAND, η οποία προχωρά σήμερα στον σχεδιασμό και την ανάπτυξη του Cambas Gardens.
Η νέα πρόταση διαφοροποιείται ουσιαστικά από τον προηγούμενο σχεδιασμό, που προέβλεπε τη δημιουργία ενός μεγάλου εμπορικού κέντρου. Αντί για έναν ενιαίο εμπορικό προορισμό, το νέο masterplan οργανώνεται γύρω από ένα campus γραφείων, το οποίο θα πλαισιώνεται από συμπληρωματικές χρήσεις, κοινόχρηστους χώρους, εκτεταμένο πράσινο, εγκαταστάσεις αναψυχής και πολιτιστικές λειτουργίες.
Τα κτίρια του campus προβλέπεται να πιστοποιούνται κατά τα διεθνή πρότυπα LEED και WELL, ενώ η ίδια η ανάπτυξη επιχειρεί να δημιουργήσει ένα διαφορετικό μοντέλο αστικού χώρου: λιγότερο κλειστό και περισσότερο ανοιχτό, με τη δόμηση να διασπάται σε επιμέρους κτιριακές ενότητες και τους ενδιάμεσους χώρους να αποκτούν πρωταγωνιστικό ρόλο.
Όπως αναφέρει η DIMAND, το masterplan οργανώνεται γύρω από τέσσερις βασικούς άξονες: την εργασία, τον δημόσιο χώρο, την πολιτιστική κληρονομιά και την τοπική κοινότητα. Στόχος είναι το Cambas Gardens να λειτουργήσει ως ένας «αστικός συνδετήρας» ανάμεσα στη νέα ανάπτυξη και την ευρύτερη περιοχή.
Μικρότερη επισκεψιμότητα, διαφορετικό αποτύπωμα
Η αλλαγή από την εμπορική χρήση στη χρήση γραφείων διαφοροποιεί σημαντικά και το αποτύπωμα της ανάπτυξης στην περιοχή.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του σχεδιασμού, ένα εμπορικό κέντρο αντίστοιχης κλίμακας θα μπορούσε να προσελκύει περίπου 15 εκατ. επισκέψεις ετησίως. Για το Cambas Gardens, αντίθετα, η εκτιμώμενη επισκεψιμότητα περιορίζεται περίπου στο 1,2 εκατ. επισκέψεις τον χρόνο.
Αντίστοιχη είναι και η διαφορά στις ανάγκες στάθμευσης. Για την ίδια επιφάνεια δόμησης, η εμπορική χρήση θα απαιτούσε περίπου 6.000 θέσεις στάθμευσης, ενώ η χρήση γραφείων υπολογίζεται ότι θα χρειάζεται περίπου 1.800. Η διαφορά δεν βρίσκεται, ωστόσο, μόνο στους αριθμούς. Αφορά και τη μορφή με την οποία η νέα ανάπτυξη θα ενταχθεί στο τοπίο.
Αντί ενός μεγάλου, ενιαίου κτιριακού όγκου, προβλέπεται η δημιουργία επιμέρους κτιρίων, ανάμεσα στα οποία θα αναπτύσσονται ελεύθεροι και κοινόχρηστοι χώροι. Το πράσινο, οι διαδρομές και οι χώροι συνάντησης αποτελούν έτσι αναπόσπαστο μέρος της αρχιτεκτονικής σύνθεσης.
Και μέσα σε αυτή τη νέα εικόνα, η ιστορία του Κτήματος Καμπά δεν αντιμετωπίζεται ως κάτι αποκομμένο από τη σύγχρονη ανάπτυξη. Αντίθετα, αποτελεί ένα από τα βασικά στοιχεία της.
Μια ανάπτυξη 89.100 τ.μ.
Η Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Παραγωγικών Δραστηριοτήτων (ΠΟΑΠΔ) Κάντζας οριοθετήθηκε το 2011, όταν εγκρίθηκε παράλληλα και η σχετική Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων.
Δέκα χρόνια αργότερα, το 2021, εγκρίθηκε η Πολεοδομική Μελέτη, η οποία καθόρισε την πολεοδομική οργάνωση, τις επιτρεπόμενες χρήσεις και τους όρους ανάπτυξης της περιοχής.
Η συνολική έκταση της ΠΟΑΠΔ φτάνει περίπου τα 315 στρέμματα. Η κύρια ανάπτυξη οργανώνεται σε τρία Οικοδομικά Τετράγωνα, συνολικής έκτασης περίπου 157,6 στρεμμάτων, με προβλεπόμενη δόμηση περίπου 89.100 τ.μ.
Το μεγαλύτερο τμήμα είναι το Ο.Τ. 1, έκτασης περίπου 132,8 στρεμμάτων και με προβλεπόμενη δόμηση περίπου 79.700 τ.μ. Εδώ εξετάζεται η ανάπτυξη του βασικού campus γραφείων, μαζί με τις συμπληρωματικές χρήσεις και τις παροχές που θα υποστηρίζουν την καθημερινή λειτουργία του.
Διαφορετικό χαρακτήρα έχει το Ο.Τ. 2. Σε έκταση περίπου 23,4 στρεμμάτων βρίσκεται το ιστορικό συγκρότημα του πρώην εργοστασίου οινοποιίας Καμπά. Η προβλεπόμενη δόμηση ανέρχεται σε περίπου 9.375 τ.μ., από τα οποία περίπου 3.684 τ.μ. αφορούν διατηρητέα κτίσματα, που προβλέπεται να αποκατασταθούν και να αναδειχθούν.
Στο Ο.Τ. 3, έκτασης περίπου 1,34 στρεμμάτων, βρίσκεται το υφιστάμενο κτίριο του παλαιού Σιδηροδρομικού Σταθμού Κάντζας. Το μικρό κτίσμα, επιφάνειας περίπου 45 τ.μ., προβλέπεται επίσης να αποκατασταθεί, με επιτρεπόμενες χρήσεις πολιτιστικών εγκαταστάσεων και αναψυκτηρίου.
Έτσι, ανάμεσα στα νέα κτίρια και τους χώρους πρασίνου, παραμένουν δύο σημαντικά ίχνη της παλιάς Κάντζας: το οινοποιείο που συνδέθηκε με την ιστορία του ελληνικού κρασιού και ο παλιός σταθμός που συνέδεε το κτήμα με τον σιδηρόδρομο και την ευρύτερη περιοχή.
Η ιστορία αρχίζει το 1875
Η ιστορία του Κτήματος Καμπά ξεκινά το 1875. Εκείνη τη χρονιά ο Ανδρέας Καμπάς και ο αδελφός του Αλέξανδρος αγοράζουν έκταση στην Κάντζα και ξεκινούν την καλλιέργεια αμπελώνων. Η επιλογή της περιοχής δεν είναι τυχαία. Τα Μεσόγεια έχουν ήδη μακρά παράδοση στην αμπελουργία και η Κάντζα πρόκειται να συνδεθεί στενά με την παραγωγή κρασιού και αποσταγμάτων.
Το 1882 κατασκευάζεται το πρώτο κτίριο της παραγωγικής μονάδας. Εκεί στεγάζονται το αποστακτήριο και οι κάβες, σηματοδοτώντας την έναρξη μιας παραγωγικής δραστηριότητας που θα εξελιχθεί σημαντικά τις επόμενες δεκαετίες.
Η αυξανόμενη παραγωγή κρασιού και κονιάκ οδηγεί το 1903 στην προσθήκη νέων εγκαταστάσεων. Τέσσερα χρόνια αργότερα, το 1907, δημιουργούνται οι υπόγειες αποθήκες παλαίωσης του κρασιού.
Οι χώροι αυτοί αποτελούν ένα από τα πιο χαρακτηριστικά στοιχεία της ιστορίας του Κτήματος. Κατασκευασμένοι ώστε να εξασφαλίζουν φυσικό κλιματισμό, διατηρούσαν σταθερή θερμοκρασία περίπου 17 βαθμών Κελσίου καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, δημιουργώντας τις κατάλληλες συνθήκες για την παλαίωση του κρασιού.
Η επιχείρηση Καμπά αναπτύσσεται και αποκτά σημαντική θέση στην ελληνική οινοποιία. Το 1918, μετά τη λήξη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου, η εταιρεία Καμπά εισάγεται στο Χρηματιστήριο Αθηνών.
Η ιστορία της επιχείρησης συνεχίζεται μέσα στον 20ό αιώνα με σημαντικές αλλαγές. Το 1931 περνά στον έλεγχο της Εθνικής Τράπεζας, ενώ το 1985 πωλείται στην «Μπουτάρης Α.Ε.», η οποία συνεχίζει τη λειτουργία του οινοποιείου μέχρι το 1991.
Το 1997 οι μετοχές της Καμπά περνούν στη REDS AE. Λίγα χρόνια αργότερα, το 2004, το κτιριακό συγκρότημα του πρώην εργοστασίου χαρακτηρίζεται διατηρητέο και δημιουργείται γύρω του ζώνη προστασίας περίπου 23,4 στρεμμάτων.
Το 2026, οι μετοχές της εταιρείας και το ακίνητο εξαγοράζονται από τη DIMAND, ανοίγοντας τον δρόμο για τη νέα ανάπτυξη.
Όταν το αμπέλι γίνεται μέρος του νέου τοπίου
Η αναφορά στο παρελθόν του Κτήματος δεν περιορίζεται στα παλιά κτίρια. Στον σχεδιασμό του Cambas Gardens σημαντική θέση καταλαμβάνει το ίδιο το τοπίο. Προβλέπεται η διαμόρφωση ενός παραδοσιακού τοπίου αμπελώνων, ως άμεση αναφορά στην ιστορία του Κτήματος και στη γεωργική ταυτότητα της Κάντζας.
Παράλληλα, σχεδιάζεται ένα λοφώδες τοπίο με ελαιώνες, χώρους καλλιέργειας και αναψυχής. Η φύτευση τοπικών ειδών και η δημιουργία στοιχείων σκίασης εντάσσονται στη συνολική προσπάθεια για φυσική σκίαση, βελτίωση του μικροκλίματος και ενίσχυση της βιοποικιλότητας.
Με αυτόν τον τρόπο, το πράσινο δεν λειτουργεί απλώς ως φόντο για τα κτίρια. Αποτελεί βασικό συστατικό της νέας ταυτότητας του χώρου. Σημείο αναφοράς προβλέπεται να αποτελέσει μια κεντρική πλατεία, σχεδιασμένη ώστε να μπορεί να φιλοξενεί εκδηλώσεις, γευσιγνωσίες κρασιού, εργαστήρια και πολιτιστικά συνέδρια.
Η παρουσία του κρασιού, επομένως, δεν παραμένει μόνο ως ιστορική μνήμη. Επιστρέφει και στη σύγχρονη ζωή του χώρου, μέσα από δραστηριότητες που μπορούν να συνδέσουν το παρελθόν του Κτήματος με το κοινό του αύριο.
Παράλληλα, προβλέπονται αθλητικοί χώροι, χώροι παιχνιδιού και κοινωνικοποίησης, με δυνατότητα δημιουργίας παιδικών χαρών και skate park. Στον σχεδιασμό περιλαμβάνεται επίσης κοινοτικός λαχανόκηπος, μαζί με χώρους συγκέντρωσης που θα μπορούν να χρησιμοποιούνται και για δημοτικές εκδηλώσεις.
Η φιλοδοξία είναι σαφής: το Cambas Gardens να μην αποτελέσει έναν κλειστό εταιρικό θύλακα, αλλά έναν χώρο που θα μπορεί να λειτουργεί και ως κομμάτι της καθημερινότητας της περιοχής.
Πέντε λεπτά από τον Προαστιακό
Ένα ακόμη χαρακτηριστικό που ενισχύει τη δυναμική της ανάπτυξης είναι η θέση της. Το Cambas Gardens βρίσκεται περίπου πέντε λεπτά με τα πόδια από τον σταθμό του Προαστιακού Παιανία–Κάντζα, ενώ διαθέτει άμεση πρόσβαση στην Αττική Οδό.
Η περιοχή απέχει περίπου 15 λεπτά οδικώς από την Αθήνα και περίπου 26 λεπτά με μέσα μαζικής μεταφοράς. Ο Διεθνής Αερολιμένας «Ελευθέριος Βενιζέλος» βρίσκεται περίπου 10 λεπτά οδικώς και περίπου 11 λεπτά με μέσα μαζικής μεταφοράς.
Η εγγύτητα στον Προαστιακό, η σύνδεση με την Αττική Οδό και η μικρή απόσταση από το αεροδρόμιο αποτελούν βασικά πλεονεκτήματα για ένα σύγχρονο επιχειρηματικό campus. Ταυτόχρονα, η παρουσία του ιστορικού οινοποιείου και η πρόβλεψη για αμπελώνες, ελαιώνες και δημόσιους χώρους προσθέτουν μια διαφορετική διάσταση στην ανάπτυξη.
Ένας τόπος με μνήμη
Από το 1875 μέχρι σήμερα, η Κάντζα έχει αλλάξει πολλές φορές πρόσωπο. Από τους πρώτους αμπελώνες του Ανδρέα και του Αλέξανδρου Καμπά, στις κάβες και τα αποστακτήρια, από την ακμή της οινοποιίας στις νέες χρήσεις γης και, σήμερα, σε ένα σύγχρονο campus γραφείων.
Η πρόκληση για το Cambas Gardens είναι να καταφέρει να κρατήσει ζωντανή αυτή τη διαδρομή.=
Τα νέα κτίρια, οι πιστοποιήσεις LEED και WELL, οι κοινόχρηστοι χώροι και οι σύγχρονες υποδομές ανήκουν αναμφίβολα σε μια διαφορετική εποχή. Όμως το οινοποιείο, οι υπόγειες κάβες, ο παλιός σιδηροδρομικός σταθμός και οι νέες φυτεύσεις αμπελιού μπορούν να λειτουργήσουν ως σημεία αναφοράς μιας ιστορίας που ξεκίνησε πριν από περισσότερα από 150 χρόνια.
Και ίσως αυτή να είναι η μεγαλύτερη πρόκληση αλλά και η μεγαλύτερη ευκαιρία του νέου σχεδιασμού: να μη σβήσει το παλιό τοπίο κάτω από το καινούργιο, αλλά να το ενσωματώσει.
Γιατί στην Κάντζα, πριν υπάρξει το Cambas Gardens, υπήρχε το Κτήμα Καμπά. Και πριν από τα κτίρια, τις πλατείες και τους δρόμους, υπήρχαν τα αμπέλια.
