Με την ομάδα του Wine Trails συμμετείχαμε στο Messinia Terroirs Fam Trip, ένα βιωματικό οδοιπορικό που πραγματοποιήθηκε από τις 26 έως τις 28 Αυγούστου, με την υποστήριξη του Visit Peloponnese. Δημοσιογράφοι και επαγγελματίες του τουρισμού βρεθήκαμε στους αμπελώνες και στα οινοποιεία της περιοχής, παρακολουθήσαμε από κοντά τον τρύγο και γνωρίσαμε ανθρώπους που εργάζονται καθημερινά για να δώσουν στη Μεσσηνία τη θέση που της αξίζει στον σύγχρονο ελληνικό οινικό χάρτη.
Το ταξίδι αποτέλεσε τον πρόλογο του 4ου Messinia Terroirs Wine Festival, το οποίο διοργανώθηκε την Παρασκευή 28 και το Σάββατο 29 Αυγούστου στη Navarino Agora και στο W Costa Navarino. Πρόκειται για πρωτοβουλία του Ιδρύματος Καπετάν Βασίλη και Κάρμεν Κωνσταντακόπουλου, σε συνδιοργάνωση με την Costa Navarino και με τη στήριξη της Περιφέρειας Πελοποννήσου και του Επιμελητηρίου Μεσσηνίας.
Η οινική Μεσσηνία πίσω από τις ετικέτες
Το fam trip μάς έδωσε τη δυνατότητα να κοιτάξουμε πέρα από την τελική εικόνα μιας φιάλης. Να δούμε το αμπέλι την εποχή του τρύγου, να ακούσουμε τις αγωνίες των παραγωγών και να αντιληφθούμε πόση ακρίβεια, υπομονή και προσωπική εργασία προηγούνται προτού το κρασί φτάσει στο ποτήρι.
Στην Οινοποιία Ψαρούλη γνωρίσαμε μια οικογένεια που επενδύει στην εξέλιξη, χωρίς να αποκόπτεται από την παράδοση. Η πρόσφατη απόκτηση πήλινων αμφορέων ανοίγει έναν νέο δρόμο για το οινοποιείο, με την πρώτη εφαρμογή της μεθόδου να αφορά το Chardonnay και το Ασύρτικο. Η φυσική διαπνοή του πηλού επιτρέπει την ήπια οξυγόνωση του κρασιού, χωρίς να προσθέτει τα αρωματικά χαρακτηριστικά του ξύλου. Παράλληλα, η επένδυση στον οινοτουρισμό φανερώνει την πρόθεση της οικογένειας να μετατρέψει το οινοποιείο σε ζωντανό σημείο γνωριμίας με τη μεσσηνιακή γη.
Στο Κτήμα Παναγιωτόπουλου βρεθήκαμε μπροστά σε μία από τις σημαντικότερες στιγμές ολόκληρου του αμπελουργικού κύκλου. Ο τρύγος δεν αποτελεί απλώς τη συγκομιδή των σταφυλιών, αλλά μια σειρά αποφάσεων που μπορούν να καθορίσουν την ποιότητα της εσοδείας. Στο κτήμα πραγματοποιείται με το χέρι και κατά τις πρωινές ώρες, ώστε τα σταφύλια να μεταφέρονται γρήγορα στο οινοποιείο, πριν αυξηθεί αισθητά η θερμοκρασία τους. Η διαλογή αρχίζει ήδη μέσα στον αμπελώνα, προστατεύοντας την πρώτη ύλη και διατηρώντας τη φρεσκάδα της.
Στο Κτήμα Δερέσκου η συζήτηση στράφηκε κυρίως στις διεθνείς ποικιλίες που έχουν προσαρμοστεί στο έδαφος και στο μικροκλίμα της νοτιοδυτικής Μεσσηνίας. Cabernet Sauvignon, Merlot, Chardonnay και Sauvignon Blanc αποτυπώνουν μια εξωστρεφή οινοποιητική προσέγγιση, ενώ από τον ελληνικό αμπελώνα το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στη Μαλαγουζιά και το Ασύρτικο. Μέσα από την ξενάγηση και τη δοκιμή των κρασιών έγινε φανερό ότι το κτήμα δεν αντιμετωπίζει τις διεθνείς ποικιλίες ως ξένο σώμα, αλλά επιχειρεί να τους δώσει μια καθαρά μεσσηνιακή έκφραση.
Στη Nestor Wines συναντήσαμε μια διαφορετική κατεύθυνση, με επίκεντρο την επαναφορά του Φιλεριού στο προσκήνιο. Το ιστορικό οινοποιείο της Τριφυλίας πέρασε σε μια νέα εποχή μετά τη σύμπραξη, το 2015, του Αγροτικού Οινοποιητικού Συνεταιρισμού Μεσσηνίας «Ο Νέστωρ» με την οικογένεια του Σπύρου Λαφαζάνη και σήμερα αποτελεί μέρος του EMPERIA GROUP – SPYROS LAFAZANIS.
Από την πρώτη στιγμή της παρουσίας του στη Μεσσηνία, ο Σπύρος Λαφαζάνης διέκρινε τις δυνατότητες της ποικιλίας Φιλέρι και επένδυσε συστηματικά στην ανάδειξή του. Θα μπορούσε κανείς να τον αποκαλέσει «γητευτή» της ποικιλίας, καθώς αναζήτησε διαφορετικές εκφράσεις της και συνέβαλε ώστε ένα ιστορικό, αλλά για χρόνια παραμελημένο σταφύλι, να επιστρέψει στη σύγχρονη οινική συζήτηση. Οι διαφορετικές οινοποιήσεις του Φιλεριού αποκαλύπτουν μια ποικιλία με βάθος, ευελιξία και μεγαλύτερες δυνατότητες από όσες άφηνε μέχρι πρόσφατα να φανούν.
Από τις μεμονωμένες προσπάθειες στην κοινή ταυτότητα
Το σημαντικότερο μήνυμα του Messinia Terroirs δεν βρίσκεται μόνο στα κρασιά που δοκιμάσαμε. Βρίσκεται στην προσπάθεια να αποκτήσουν οι παραγωγοί κοινή φωνή. Το πρόγραμμα έχει ενώσει 18 τοπικά οινοποιεία γύρω από ένα όραμα ποιότητας, εξωστρέφειας και ανάδειξης του ιδιαίτερου χαρακτήρα της περιοχής.
Αυτή η φιλοσοφία αποτυπώθηκε και στο φεστιβάλ που ακολούθησε στις 28-29 Αυγούστου: Τρία masterclasses, πέντε επιστημονικά, ιστορικά και στρατηγικά πάνελ, οινικές δοκιμές, γαστρονομικές προτάσεις, εκθέσεις και πολιτιστικές δράσεις συνέδεσαν το κρασί με την ιστορία, τη γεωλογία, τη Μεσογειακή Διατροφή και τον οινοτουρισμό.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασαν τα masterclasses για το μεσσηνιακό Φιλέρι και το Cabernet Sauvignon Τριφυλίας, δύο διαφορετικές όψεις ενός αμπελώνα που αναζητά τα ισχυρότερα σημεία της ταυτότητάς του. Η γηγενής λευκή ποικιλία και η διεθνής ερυθρή, η οποία έχει προσαρμοστεί στις συνθήκες της Τριφυλίας, φανερώνουν το εύρος των δυνατοτήτων της περιοχής.
Το ταξίδι μας δεν άφησε την αίσθηση ενός αμπελώνα που ξεκινά από την αρχή. Αποκάλυψε έναν ιστορικό οινικό τόπο που θυμάται ξανά τη δύναμή του. Οι παραγωγοί δεν στερούνται ούτε γνώσης ούτε πάθους. Αυτό που χρειάζονται είναι συνέχεια, κοινός προσανατολισμός και μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα.
Γιατί η οινική ταυτότητα ενός τόπου δεν κατασκευάζεται μέσα από την επικοινωνία. Καλλιεργείται στον αμπελώνα, δοκιμάζεται σε κάθε τρύγο και ωριμάζει όταν οι άνθρωποι αποφασίζουν να προχωρήσουν μαζί.
Και στη Μεσσηνία, αυτή η κοινή πορεία έχει ήδη αρχίσει…
