Τη δήλωση έκανε ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ. Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, κατά την εναρκτήρια ομιλία του στην 77η Σύνοδο της Περιφερειακής Επιτροπής για τις Αμερικές, που πραγματοποιήθηκε στην Ουάσιγκτον.
Πιο συγκεκριμένα, ο Δρ. Τέντρος υπογράμμισε ότι οι λεγόμενοι «φόροι υγείας» είναι ένα αποδεδειγμένο εργαλείο για την αύξηση των εσωτερικών πόρων και τη βελτίωση της δημόσιας υγείας. Υπενθύμισε μάλιστα ότι αρκετές χώρες της περιοχής έχουν ήδη υιοθετήσει αντίστοιχα μέτρα με θετικά αποτελέσματα, δείχνοντας ότι η εφαρμογή τους είναι εφικτή.
Μάλιστα, η πρωτοβουλία «3 by 35», που λανσαρίστηκε πρόσφατα από τον ΠΟΥ, έχει στόχο να στηρίξει τις κυβερνήσεις στην αύξηση της φορολογίας σε καπνό, αλκοόλ και ζαχαρούχα ποτά, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής για την αντιμετώπιση των μη μεταδιδόμενων ασθενειών και τη μείωση του κόστους για τα συστήματα υγείας.
Παράλληλα, απευθυνόμενος σε υπουργούς και αξιωματούχους υγείας της ηπείρου, τόνισε την ανάγκη για νέες πηγές χρηματοδότησης, καθώς πολλές χώρες βλέπουν τη διεθνή αναπτυξιακή βοήθεια να περιορίζεται. Οι φόροι υγείας, όπως σημείωσε, δεν αποθαρρύνουν μόνο την ανθυγιεινή κατανάλωση, αλλά δίνουν και πρόσθετα έσοδα στις κυβερνήσεις για επενδύσεις σε υπηρεσίες υγείας.
Δεν παρέλειψε όμως να αναφερθεί και στις αντιδράσεις που αναμένονται: οι βιομηχανίες ποτών και αλκοόλ θα βρεθούν αντιμέτωπες με αυξημένα κόστη και πιθανή πτώση πωλήσεων, εφόσον η κατανάλωση μειωθεί. Ο ΠΟΥ ζητά συντονισμένες ενέργειες από τα κράτη-μέλη ώστε οι αυξήσεις να είναι αρκετά σημαντικές για να φέρουν πραγματικό αποτέλεσμα.
Εν συνεχεία, η παρέμβασή του έρχεται σε μια δύσκολη στιγμή και για τον ίδιο τον Οργανισμό, που αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα λόγω της απόσυρσης χρηματοδότησης από μεγάλους δωρητές, όπως οι ΗΠΑ και η Αργεντινή. Ο Δρ. Τέντρος αναγνώρισε ότι αυτό ανάγκασε τον ΠΟΥ να μειώσει δαπάνες και προσωπικό, ξεκαθαρίζοντας όμως ότι η επένδυση στη δημόσια υγεία παραμένει κρίσιμη για τη σταθερότητα και την ανθεκτικότητα των κοινωνιών.
Κατά τη διάρκεια της συνόδου συζητήθηκαν επίσης η πρόοδος στην εξάλειψη ασθενειών, η πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας, η μείωση της μητρικής θνησιμότητας και οι ψηφιακές υπηρεσίες υγείας. Ο Γενικός Διευθυντής συνεχάρη χώρες όπως η Βραζιλία και το Σουρινάμ για τις επιτυχίες τους στην καταπολέμηση της ιλαράς και της ελονοσίας.
Κλείνοντας, κάλεσε τα κράτη να αξιοποιήσουν κάθε διαθέσιμο εργαλείο για βιώσιμη χρηματοδότηση των συστημάτων υγείας και να στηρίξουν τις μεταρρυθμίσεις που θα ενισχύσουν τη δυνατότητα αντίδρασης του ΠΟΥ απέναντι σε μελλοντικές πανδημίες.
Η πρόταση για αυξήσεις φόρων αναμένεται να προκαλέσει έντονη συζήτηση ανάμεσα σε κυβερνήσεις, εκπροσώπους της βιομηχανίας και υπέρμαχους της δημόσιας υγείας. Παρότι ορισμένες χώρες έχουν ήδη κινηθεί προς αυτήν την κατεύθυνση, άλλες πιθανόν να συναντήσουν αντιστάσεις.
Εν κατακλείδι, ο ΠΟΥ επιμένει πάντως ότι τα στοιχεία είναι ξεκάθαρα: οι φόροι υγείας μειώνουν την κατανάλωση επιβλαβών προϊόντων και εξασφαλίζουν έσοδα για υπηρεσίες που χρειάζονται οι κοινωνίες. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν τα κράτη θα δεσμευτούν να εφαρμόσουν τις αυξήσεις έως το 2035, μια απόφαση που μπορεί να καθορίσει την πορεία της δημόσιας υγείας για τις επόμενες δεκαετίες.
