Ωίδιο (Erysiphe necator)
Η σημαντικότερη ασθένεια του κρητικού αμπελώνα. Το ωίδιο, με μικρότερη ή μεγαλύτερη ένταση, προσβάλλει κάθε χρόνο τα αμπέλια του νησιού και είναι απαραίτητη η προληπτική αντιμετώπιση.
Τα μολύσματα βρίσκονται μέσα σε οφθαλμούς (μάτια) και προσβάλλουν τη νέα βλάστηση με το ξεκίνημά της.
Οι πρώτες μολύνσεις είναι περιορισμένες σε έκταση και εκδηλώνονται συνήθως σε ελάχιστους βλαστούς (από 2 – 3 ‰ στο σύνολο των βλαστών του αμπελιού), όμως διατηρούν και παράγουν μολύσματα για μεγάλο χρονικό διάστημα που με αλλεπάλληλους κύκλους διασκορπίζουν τον μύκητα σε όλο το αμπέλι.
Οδηγίες – Συστάσεις :
Η προληπτική αντιμετώπιση πρέπει να ξεκινά όταν η βλάστηση έχει μήκος 5 – 6 εκ., στην εμφάνιση των πρώτων φύλλων.
Καλλιεργητικά μέτρα:
H αφαίρεση και καταστροφή των πρώτων μολυσμένων βλαστών που συνήθως γίνονται αντιληπτοί μετά την εμφάνιση της ταξιανθίας είναι ουσιαστικής σημασίας για τη διαχείριση της ασθένειας.
Φόμοψη (Phomopsis viticola)
Ο μύκητας ευνοήθηκε τις τελευταίες χρονιές με τις ανοιξιάτικες βροχοπτώσεις και αυξήθηκαν τα συμπτώματα (γκριζόλευκες «κούφιες» κληματίδες με μικρά μαύρα στίγματα) ωστόσο δεν έχει δώσει τις έντονες προσβολές του παρελθόντος.
Οι απαραίτητες προϋποθέσεις για να γίνουν νέες μολύνσεις είναι τρεις :
- παρουσία μολυσμάτων μέσα στο αμπέλι (ιστορικό με συμπτώματα) και
- επιδεκτικό βλαστικό στάδιο : έξοδος φύλλων έως πρώτα φύλλα και
- βροχή για διασπορά του μολύσματος με ελάχιστη θερμοκρασία 8-10 οC και ταυτόχρονα τουλάχιστον 12 ώρες συνεχούς διύγρανσης.
Οδηγίες – Συστάσεις :
Οι ειδικοί προτείνουν τους οινοπαραγωγούς να παρακολουθούν τα δελτία βροχόπτωσης επόμενων ημερών της ΕΜΥ. Απουσία βροχοπτώσεων κοντά στο ευαίσθητο βλαστικό της εξόδου των φύλλων δεν υπάρχει κίνδυνος.
Μόνο σε αμπέλια με ιστορικό προσβολών, εφόσον προβλέπονται βροχές και βρίσκονται κοντά στο στάδιο της εξόδου των φύλλων, συνιστάται προστασία πριν από τη βροχή.
Ακάρεα (Colomerus vitis)
Τα ακάρεα της φυλής των οφθαλμών του είδους Colomerus vitis, ανάλογα με τον πληθυσμό που αναπτύσσουν στα μάτια, είτε τα καταστρέφουν ολοκληρωτικά οπότε αυτά δεν ανοίγουν την επόμενη άνοιξη είτε τα ζημιώνουν μερικώς με αποτέλεσμα ανοίγοντας να δίνουν ασθενική βλάστηση.
Οδηγίες – Συστάσεις :
Στα αμπέλια με ιστορικό προσβολών, συνιστάται ψεκασμός με καλή διαβροχή, όταν η βλάστηση έχει μήκος 5 – 10 εκ., δηλαδή στο στάδιο των πρώτων φύλλων.
Σε περίπτωση που κοντά στο ευαίσθητο για φόμοψη βλαστικό στάδιο της εξόδου των φύλλων δεν προβλέπονται βροχές συνιστάται η ανοιξιάτικη φυτοπροστασία να ξεκινά με μια συνδυασμένη προληπτική εφαρμογή στο επόμενο βλαστικό στάδιο, δηλαδή αυτό της εμφάνισης των πρώτων φύλλων στα πρώτα φύλλα για ταυτόχρονη αντιμετώπιση ωιδίου και ακάρεων.
Διαχείριση της αυτοφυούς βλάστησης των αμπελιών
Οι γεωπόνοι του Περιφερειακού Τμήματος Προστασίας Φυτών Ηρακλείου συστήνουν στους παραγωγούς να μην καταστρέφουν την ξινίθρα, μιας και δεν επιβαρύνει το αμπέλι. Η χημική ζιζανιοκτονία και η κατεργασία του εδάφους να αποφεύγονται. Αντίθετα, η παρουσία της αυτοφυούς βλάστησης (π.χ. ξινίθρα) στο περιβάλλον του αμπελώνα είτε η εγκατάσταση άλλης επιθυμητής βλάστησης (π.χ. ψυχανθή ή μίγμα με ψυχανθή / αγρωστώδη) ΠΡΕΠΕΙ να επιδιώκεται. Τα οφέλη από την παρουσία ξινίθρας ή άλλης επιθυμητής βλάστησης είναι πολλά: προστατεύονται τα εδάφη από τη διάβρωση (κυρίως τα επικλινή), συγκρατούνται τα νερά της βροχής, ανταγωνίζονται άλλα επιζήμια ζιζάνια, βελτιώνουν τη δομή του εδάφους, αυξάνουν την οργανική ουσία και τη γονιμότητα του, ευνοούν τη βιοποικιλότητα και την αειφορία. Όπου απαιτηθεί διαχείριση ζιζανίων, συνιστάται να προτιμάται η χορτοκοπή.
Δείτε αναλυτικά τη Γεωργική Προειδοποίηση εδώ.
