Πρόκειται για γηγενείς ποικιλίες των αμπελώνων που απλώνονται σε Ζίτσα, Μέτσοβο, Κόνιτσα, Μαστοροχώρια, Πωγωνιανή και πολλές άλλες περιοχές που έχουν τη δική τους ταυτότητα και τις οποίες κλήθηκαν να ερευνήσουν η ομάδα του ΕΛΓΟ- ΔΗΜΗΤΡΑ, συνεργαζόμενα πανεπιστήμια, οινοποιεία και τοπικοί φορείς της Ηπείρου, στο πλαίσιο του του προαναφερόμενου έργου που χρηματοδοτήθηκε από Επιχειρησιακό Πρόγραμμα «Ήπειρος 2014 – 2020» της Περιφέρειας Ηπείρου.
Στο πλαίσιο της προσπάθειας και αφού επισημάνθηκαν συνολικά 280 πρέμνα σε 79 θέσεις ποικιλιών στην Ήπειρο, δημιουργήθηκε στην αμπελουργική ζώνη της Ζίτσας και σε ιδιοκτησίες της ΖΟΙΝΟΣ, ένας πειραματικός αμπελώνας, αποκλειστικά με τις 35 γηγενείς ποικιλίες.
«Η Ήπειρος έχει μεγάλο πλούτο», υπογράμμισε η Θεοδώρα Πιτσώλη, ειδική αμπελουργίας του Τμήματος Αμπέλου Αθηνών, του Ινστιτούτου Ελιάς, Υποτροπικών φυτών και Αμπέλου του ΕΛΓΟ- ΔΗΜΗΤΡΑ, κατά την παρουσίαση των συμπερασμάτων του ερευνητικού έργου, στο πλαίσιο ημερίδας (17/11) που πραγματοποιήθηκε σε χώρο της «Zoinos Winery» στη Ζίτσα Ιωαννίνων, ενώπιον αμπελουργών, οινοποιών, επιστημόνων, παραγόντων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. «Βλέπουμε σε όλη την Ελλάδα, παραγωγικοί αμπελώνες πως αποξηλώνονται, καταστρέφονται και χάνονται οι παλιές γηγενείς ποικιλίες. Ευτυχώς, στην Ήπειρο δεν έχει συμβεί αυτό, λόγω της γεωμορφολογίας. Πολλές ποικιλίες έχουν σωθεί διότι ήταν μέσα σε σπίτια, σε αυλές» συμπλήρωσε η κ. Πιτσώλη.
Όπως είπε η ειδικός αμπελουργίας, στα τέλη του 2018 ξεκίνησαν οι πρώτες καταγραφές στην Ήπειρο και για το επόμενο χρονικό διάστημα ακολούθησαν συμπληρωματικές σημάνσεις. Μπορεί, δε, η Ήπειρος να φημίζεται στους λάτρεις του κρασιού για τη Ντεμπίνα, το Βλάχικο και το Μπεκάρι, ωστόσο διαθέτει τελικώς 30-35 γηγενείς ποικιλίες, ενώ υπάρχουν και κάποιες ακόμη που είναι άγνωστες και απαιτούν ένα δεύτερο επίπεδο μελέτης. Η ίδια έδωσε, ενδιαφέροντα στοιχεία για το ερευνητικό έργο:
- Το έργο αναπτύχθηκε στους νομούς Ιωαννίνων, Θεσπρωτίας και Πρέβεζας και συνολικά εντός διοικητικών ορίων 13 δήμων.
- Στη Θεσπρωτία καταγράφηκαν 17 θέσεις ποικιλιών και 36 πρέμνα, στα Ιωάννινα 53 θέσεις και 210 πρέμνα και στην Πρέβεζα 9 και 34 αντίστοιχα.
- Το μεγαλύτερο δυναμικό γηγενών ποικιλιών εμφανίζεται στην Κόνιτσα, ωστόσο η ευχάριστη έκπληξη ήρθε από τις ποικιλίες που ταυτοποιήθηκαν στη Θεσπρωτία.
«Πρόκειται για ένα ανεξερεύνητο και ιδιαίτερο πεδίο, γιατί εντοπίσαμε μεμονωμένα πρέμνα που ανήκουν στην περίοδο προ φυλλοξήρας και που αυτό σημαίνει ότι πρόκειται πραγματικά για μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Ηπείρου. Οι κάτοικοι λένε ότι τα συγκεκριμένα πρέμνα που βρέθηκαν ιολογικά καθαρά χρονολογούνται πιθανόν από τα τέλη του 1600», ανέφερε μεταξύ άλλων η κα Πιτσώλη.
