Η συνεργασία, η τεκµηρίωση και η υιοθέτηση ενός κοινού πρωτοκόλλου, που θα προσαρµόζεται ανάλογα µε την περιοχή και το είδος της καλλιέργειας, είναι αναγκαίες συνθήκες για να γίνει αποτελεσµατικά η µετάβαση προς το µοντέλο της αναγεννητικής γεωργίας, το οποίο δεν στοχεύει απλώς στη διατήρηση της υγείας του εδάφους και εν γένει του οικοσυστήµατος, αλλά επιδιώκει και τη βελτίωσή τους.
Το συµπέρασµα αυτό προέκυψε από τους συµµετέχοντες σε εκδήλωση για την παρουσίαση των αποτελεσµάτων ενός ερευνητικού έργου, που υλοποιούν από κοινού τα τελευταία δύο χρόνια το Κτήµα Κυρ-Γιάννη, η Yara Ελλάς και το Γεωπονικό Πανεπιστήµιο Αθηνών, σε αµπελοτόπια της οινοποιητικής επιχείρησης, µε πρακτικές αναγεννητικής γεωργίας.
Στόχος µια τεκµηριωµένη ενδοσκόπηση ως προς τις υφιστάµενες αλλά και νέες καλλιεργητικές πρακτικές
«Η συµβίωση είναι στον πυρήνα όλων αυτών που όχι µόνο κάνουµε εµείς, αλλά θεωρώ ότι είναι η πρόκληση για όλους, διότι ο καθένας µόνος του δεν µπορεί να κάνει πολλά», τόνισε ο αντιπρόεδρος του Κτήµατος Κυρ-Γιάννη, Μιχάλης Μπουτάρης µε αφορµή το «συµβιωτικό ταξίδι» που ξεκίνησαν οι τρεις εταίροι του πειραµατικού έργου.
Όπως εξήγησε ο οµιλητής, µέσα από το ερευνητικό πρόγραµµα, στόχος ήταν να γίνει µια τεκµηριωµένη ενδοσκόπηση ως προς τις υφιστάµενες αλλά και νέες καλλιεργητικές πρακτικές που εφαρµόζονται στο Κτήµα Κυρ Γιάννη για την αναζωογόνηση του εδάφους και πώς θα συνεχίσει αυτό να παρέχει και στην επόµενη γενιά, ό,τι έδωσε στην προηγούµενη. «Θέλουµε να δούµε που έγιναν λάθη, για να βελτιωθούµε», επισήµανε και τόνισε την ανάγκη να γίνονται µετρήσεις, διότι «το σκορ της υγείας του εδάφους µπορείς να ξεκινήσει να το µετράς. Γιατί αν µπορείς να το µετράς και βλέπεις ότι δεν πας καλά, µπορείς να το γυρίσεις. Αν δεν το µετράς θα µείνει έτσι».
Περαιτέρω, σηµείωσε ότι είναι απαραίτητο να επιλεγεί ένα πρωτόκολλο µετρήσεων και να εφαρµοστεί για κάποια χρόνια, προκειµένου να φανεί τί αποδίδει και τί πρέπει να αλλάξει. «∆οκιµάζοντας διάφορες πρακτικές µέσα στην πενταετία, θα εξετάσουµε ποια κίτρινα σηµαιάκια θα γίνουν πράσινα και ποια θα παραµείνουν κίτρινα ή κόκκινα. Φυσικά, δεν είναι πανάκεια η τεκµηρίωση, αλλά τουλάχιστον θα είναι αντικειµενική, διότι τα νούµερα δεν λένε ψέµατα», σηµείωσε χαρακτηριστικά.
«Βελτιώθηκαν οι δείκτες, αλλά κάθε περίπτωση είναι διαφορετική»
Παρουσιάζοντας το κοινό πειραµατικό έργο ο Senior Agronomist της Yara Ελλάς, Αλέξανδρος Παναγόπουλος εξήγησε στο πολυπληθές κοινό που είχε συρρεύσει στο χώρο πως «επιλέξαµε δύο αµπελοτόπια, ένα µε Ξινόµαυρο στο Γιανακοχώρι Νάουσας και ένα µε Gewürztraminer στη Σαµαρόπετρα του Αµυνταίου, µε βάση ποιοτικά, αλλά και παραγωγικά ζητήµατα, ώστε µε µια σειρά µεταχειρίσεις αναγεννητικής γεωργίας, να δούµε πώς συνδυαστικά µε τις λύσεις της Yara θα βελτιώσουν τόσο την απόδοση και την ποιότητα καρπού, όσο και την υγεία του εδάφους».
Όπως εξήγησε το 2024, πρώτο έτος εφαρµογής έγιναν 4+1 (µάρτυρας) µεταχειρίσεις και το 2025, δεύτερη χρονιά επιλέχθηκε η πιο αποδοτική (για να υπηρετείται και ο στόχος της οικονοµικότητας της επένδυσης) συν το µάρτυρα και τα αποτελέσµατα που εξήχθησαν έδειξαν βελτίωση σε όλους τους δείκτες. «∆εν µπορούµε βέβαια να βγούµε και να πούµε ότι βρήκαµε τη λύση για το αµπέλι, επειδή η κάθε περίπτωση, το κάθε αµπελοτόπι και το κάθε έδαφος είναι διαφορετικό. Αυτό που µπορούµε να πούµε όµως είναι το τί κάναµε στο ερευνητικό, ποιο προϊόν χρησιµοποιήσαµε και ποια είναι τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του», σηµείωσε ο οµιλητής, αναφερόµενος στο «YaraAmplix PROCOTE OPTIMIZE», ένα κοκκώδες ανόργανο λίπασµα της σειράς YaraMila, που είναι επικαλυµµένο µε έναν βιοδιεγέρτη της Yara.
Για ένα αµπελοτόπι φτωχό, αµµώδες που αποτέλεσε πρόκληση για το πώς θα καλλιεργηθεί, προκειµένου να είναι αποδοτικό και ποιοτικό, ταυτόχρονα, µίλησε ο γεωπόνος του Κτήµατος Κυρ-Γιάννη στον αµπελώνα του Αµυνταίου, Βασίλης Μυλωνάς. «Είδαµε πως µε τις µεταχειρίσεις που έγιναν κάποιοι δείκτες αυξήθηκαν, βελτιώνοντας το σκορ υγείας του εδάφους, χωρίς να επηρεαστούν αρνητικά τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του αµπελιού», ανέφερε και τόνισε πως «είναι ένα αποτέλεσµα που το βλέπουµε µε αισιοδοξία και θα µπορούσε να είναι και ένα µοντέλο για την καλλιέργεια του αµπελιού εδώ στην περιοχή του Αµυνταίου, όπου τα εδάφη είναι παρόµοια».
Η Φύση θέλει υποµονή, οι άνθρωποι ταχύτητα
Καταθέτοντας τη δική του εµπειρία, ο Μπάµπης Παρχαρίδης, γεωπόνος του Κτήµατος Κυρ-Γιάννη στο Γιαννακοχώρι, υπογράµµισε την αξία της συνεργασίας των τριών εταίρων του πειραµατικού. «Μέσα στις πρακτικές µας είναι να πηγαίνουµε τα φυτά στο όριο, είτε στη θρέψη, είτε στο πότισµα. Στη µεταχείριση της Yara βλέπαµε έναν άλλον κόσµο. Ήταν φυτά εύρωστα που δεν ζοριζόντουσαν. Εµείς στρεσάρουµε σε κάποιες περιόδους τα φυτά µας» ανέφερε ο κ. Παρχαρίδης και έσπευσε να συµπληρώσει πως «ο ρυθµός της φύσης είναι η υποµονή, των ανθρώπων είναι ταχύτητα. Νοµίζω πως θέλει χρόνο για να φανούν τα αποτελέσµατα».Ανέφερε ακόµη πως απαιτείται συνέχεια και συνέπεια στην επένδυση για τη βελτίωση της υγείας του εδάφους και σηµείωσε ότι επιπρόσθετα στο Κτήµα Κυρ-Γιάννη, µετριέται το αποτύπωµα άνθρακα από το αµπέλι µέχρι το κρασί, εφαρµόζεται η µέθοδος της φυτοθεραπείας (ψεκάζουν µε βότανα που έχουν µαζευτεί από το βουνό), φτιάχνεται κοµπόστ, εµπλουτίζονται µε οργανική ουσία τα άγονα εδάφη, αποφεύγεται ο προκλαδευτής για να µη συµπιέζεται το χώµα το χειµώνα. «Κάνουµε πράγµατα που στοιχίζουν προκειµένου να βελτιώσουµε το έδαφος µε πράξεις και όχι µόνο κουβεντιάζοντας. Αυτό νοµίζω είναι το Κτήµα Κυρ-Γιάννη», σηµείωσε χαρακτηριστικά.
Μια εργαλειοθήκη με καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες από τη Yara
Στην ολιστική προσέγγιση µε την οποία αντιµετωπίζει η Yara το θέµα της αειφορίας και της βελτίωσης της υγείας του εδάφους, αναφέρθηκε από την πλευρά της η Μαρία Ψαρρού Customer Marketing και FC Manager στη Yara Ελλάς. «Ο αγρότης σήµερα καλείται να εξισορροπήσει την παραγωγή, το κόστος και την προστασία της φύσης.
Στη Yara δεν έχουµε µόνο έναν τύπο λιπάσµατος, που θα µας δώσει µια λύση για ένα συγκεκριµένο πρόβληµα.
Έχουµε µια εργαλειοθήκη, µε καινοτόµα προϊόντα θρέψης και λίπανσης, υπηρεσίες και αγρονοµική γνώση, που προσφέρουµε στον παραγωγό και όλα αυτά πρακτικά ακουµπάνε στους 5 τοµείς της αναγεννητικής γεωργίας», είπε και αναφέρθηκε διεξοδικά σε κοκκώδη, υδατοδιαλυτά λιπάσµατα, βιοδιεγέρτες, αλλά και στις τεχνολογίες και την έρευνα που ενσωµατώνει η Yara, καταφέρνει, µε τον τρόπο αυτό να µειώνει σε ορισµένα προϊόντα της, ανάλογα µε τον τύπο, έως και 90% το αποτύπωµα άνθρακα.
Ο ∆ρ. Ιωάννης Ζαφειρίου ξεκίνησε µε µια επεξηγηµατική ενηµέρωση των ευρωπαϊκών πολιτικών για το έδαφος και το περιβάλλον, µε έµφαση στο EU Soil Strategy & στο Soil Monitoring Law [Directive (EU) 2025/2360] µε αναφορά στους δείκτες και τα όρια που πρέπει να διαµορφωθούν το επόµενο χρονικό διάστηµα και παράλληλα παρότρυνε τους παρευρισκόµενους να αναζητήσουν και να µελετήσουν το αναρτηµένο κείµενο στη σελίδα της κοµισιόν.
Ενδιαφέρουσα ήταν και η αναφορά στον κίνδυνο που αντιµετωπίζουν τα Ευρωπαϊκά εδάφη, µε χαρακτηριστικό παράδειγµα ότι το 60% των εδαφών θεωρούνται µη υγιή και κινδυνεύουν από διάφορους παράγοντες ερηµοποίησης όπως είναι: η ρύπανση, η διάβρωση, η αλατότητα κ.ά.
Στο τελευταίο κοµµάτι της τοποθέτησης του ο ∆ρ. Ζαφειρίου περιέγραψε το πειραµατικό που πραγµατοποιήθηκε στο Αµύνταιο και το Γιαννακοχώρι Νάουσας, όπου εφαρµόστηκε το πρωτόκολλο Soil Health Protocol CASH, µε παράλληλη χρήση κάποιων από τους δείκτες που δηµοσιευτήκαν στο Soil Monitoring Law.
Παράλληλα δόθηκε έµφαση στη σηµασία της σύµπραξης των τριών φορέων, καθώς κατά τις αναλύσεις των ποιοτικών δεδοµένων , πέρα από το εργαστήριο εδαφολογίας του Γεωπονικού Πανεπιστηµίου Αθηνών συµµετείχε και το εργαστήριο Megalab Analytical Services της Yara για τη φυλλοδιαγνωστική, καθώς και τα εσωτερικά εργαστήρια του Κτήµατος Κυρ-Γιάννη για τον προσδιορισµό των ποιοτικών και ποσοτικών χαρακτηριστικών της παραγωγής, µετουσιώνοντας έτσι στην πράξη την ουσία ενός living lab.
