Ο Άγγελος αξιοποιεί τη νοµοθεσία των ΠΟΠ, που είχε εισηγηθεί λίγα χρόνια νωρίτερα η Σταυρούλα Κουράκου, και ξεκινά να αλλάξει το οινικό τοπίο του νησιού. «Ο οινολόγος που µας ήρθε εφέτος είναι τρελός», λένε καλοκάγαθα οι ντόπιοι. Κι όµως, δηµιουργεί τον πρώτο οίνο ΠΟΠ Σαντορίνης και το πρώτο εµφιαλωµένο κρασί του Συνεταιρισµού, ο οποίος µέχρι τότε δεν διέθετε εγκαταστάσεις εµφιάλωσης.
Έρχεται σε επαφή µε τον Πάρι Σιγάλα, τον µυεί στη σύγχρονη οινολογία, ενώ δέχεται και µια ινκόγκνιτο επίσκεψη από τον παππού Μπουτάρη, τον οποίο ενηµερώνει για τις δυνατότητες του σαντορινιού αµπελώνα. Η Σαντορίνη ετοιµάζεται σιγά-σιγά να πάρει τον δρόµο της και να ηγηθεί του Ελληνικού Κρασιού.
Μετά τον Clauss, µε Ροδίτη και Λαγόρθι στην ορεινή Αιγιάλεια
Τρία χρόνια αργότερα, το 1985, ο Άγγελος επιχειρεί να λειτουργήσει ανάλογα στην Αχάια Κλάους και στον πελοποννησιακό αµπελώνα, µε φιλοδοξία να ξαναζωντανέψει το όραµα του Clauss. Εκεί, όµως, το κλίµα είναι διαφορετικό: Η «µάρκα» έχει το επάνω χέρι, η διαχείριση δεν είναι χρηστή και δεν υπάρχει στρατηγικό σχέδιο για την πορεία της εταιρείας και του ελληνικού κρασιού. Αποχωρεί, έχοντας αποκτήσει συνολική εικόνα του ελληνικού αµπελώνα. Είναι πλέον έτοιµος να αναδείξει τις αυτόχθονες ποικιλίες και τα συγκριτικά πλεονεκτήµατα των ορεινών περιοχών.
H ορεινή Αιγιάλεια προκαλεί δέος καθώς δεσπόζει πάνω από τον Κορινθιακό Κόλπο.
Το 1990, ο Άγγελος Ρούβαλης φέρνει δυναµικά στην επιφάνεια τον ορεινό Ροδίτη µε το «Ασπρολίθι», επιτοµή του σύγχρονου ελληνικού κρασιού, και αναδεικνύει τη σπουδαία αµπελουργική ζώνη της Αιγιάλειας, γνωστή διεθνώς για τις αρετές της µέσω της σταφίδας ΠΟΠ «Βοστίτσα», αλλά όχι για τα κρασιά της.
Χτίζει το µοναδικό σύγχρονο βαρυτικό οινοποιείο, σε έξι επίπεδα πάνω στον βράχο, πρωτοπορώντας στην ήπια οινοποίηση και παλαίωση των οίνων.
∆ύο χρόνια αργότερα, το 1992, αναζητά το Λαγόρθι στην ορεινή Αιγιάλεια και στον πειραµατικό αµπελώνα του Ινστιτούτου Οίνου στην Τεγέα. ∆ιαδίδει την ποικιλία ανάµεσα στους αµπελουργούς της περιοχής µε νέες άδειες φύτευσης 100 στρεµµάτων. Το 1997 προτείνει το Λαγόρθι στον Τοπικό Οίνο Πλαγιών Αιγιάλειας και η ποικιλία σώζεται. Ο Άγγελος το οινοποιεί και παρουσιάζει την πρώτη ετικέτα µονοποικιλιακού Λαγόρθι, εσοδείας 1997.
Η ποικιλία, ωστόσο, θα χρειαστεί να περιµένει υποµονετικά 25 χρόνια, µέχρι το 2021, για να αναδείξει τον υπέροχα µοναδικό της χαρακτήρα µέσα από τη δουλειά της Θεοδώρας Ρούβαλη και του Αντόνιο Ruiz Panego. Αντίστοιχα, τον ίδιο χαρακτήρα αποτυπώνει και η νέα γενιά του οινοποιείου, που εργάζεται µεθοδικά και µε πρωτόγνωρο ενθουσιασµό. Το οινοποιούν µε µακροήµερη εκχύλιση µέχρι το τέλος της ζύµωσης, στη συνέχεια το ωριµάζουν sur lies, και ιδού µια ακόµη δικαίωση για την Σταυρούλα Κουράκου, η οποία είχε ξεχωρίσει την ποικιλία ήδη από τη δεκαετία του 1970.
Με την ίδια ενέργεια, ανεβάζουν τη Μαυροδάφνη σε νέο, γοητευτικό επίπεδο και, µε τη συµβολή της «Τσιγκέλω», καθιερώνουν τη Μαυροδάφνη ως µία από τις καλύτερες ελληνικές ερυθρές ποικιλίες για ξηρό κρασί.
Ο Σύνδεσµος Ελληνικού Οίνου
Κατά τη διάρκεια δεκαπέντε ετών, από το 1998 έως το 2015, ο Άγγελος αφιερώνει τις δυνάµεις του στον ΣΕΟ. Αρχικά συµβάλλει καθοριστικά στη νοµοθέτηση του νέου Ελληνικού Κρασιού, µε πρωτοπόρο τον Γιάννη Μπουτάρη. Στη συνέχεια, ως Πρόεδρος του ΣΕΟ (2008–2013), αναλαµβάνει τον συντονισµό του κλάδου για την εκπόνηση του Στρατηγικού Σχεδίου Marketing (2010), το οποίο σηµατοδοτεί την ριζική αναδιάταξη του ελληνικού κρασιού τόσο στην εγχώρια αγορά όσο και διεθνώς.
Το ανώνυµο χύµα και οι µάρκες αναµείξεων υποχωρούν µπροστά στις τοποποικιλίες-πρεσβευτές: Ασύρτικο Σαντορίνης, Ξινόµαυρο Νάουσας, Αγιωργίτικο Νεµέας και Μοσχοφίλερο Μαντινείας. Η τοποποικιλία Ροδίτης Αιγιάλειας, και άλλες κατακτήσεις του σήµερα, αξίζει να συµπληρώσουν το νέο πρόσωπο του ελληνικού κρασιού.
Την ίδια εποχή, ο Άγγελος, ως πρόεδρος του ΣΕΟ, οργανώνει την πρώτη και µοναδική µεγάλη αµπελουργική συνάντηση (2013) όπου τίθενται επί τάπητος τα µικρά και µεγάλα θέµατα του ελληνικού αµπελώνα. Παράλληλα, προωθεί συνέργειες µε τον Τουρισµό και τη Γαστρονοµία (Έκθεση Ξενία, ΞΕΕ, βραβεύσεις εστιατορίων ανά την επικράτεια). Μαζί µε τη Σοφία Πέρπερα, τον Στέλλιο Μπουτάρη και άλλους πρωτοπόρους οινοποιούς, ξεκινούν τις πρώτες ενέργειες εξωστρέφειας στις ΗΠΑ, που οδηγούν στην πλήρη αναστροφή της εικόνας του ελληνικού κρασιού στο εξωτερικό, µε βάση το Στρατηγικό Σχέδιο.
Σχηµατίζεται το νέο πρόσωπο του Οινοποιείου Ρούβαλη
Όλο αυτό το διάστηµα, η Θεοδώρα Ρούβαλη συγκεντρώνει γνώσεις και εµπειρίες σε πολλές αµπελουργικές περιοχές του κόσµου, µε δική της πρωτοβουλία. Όταν επιστρέφει στην Αιγιάλεια και στο οινοποιείο, µε ξεχωριστή µαεστρία κρατά τα θετικά του Άγγελου και προχωρά σε αναδιοργάνωση όλων των άλλων. Στην οικογένεια Ρούβαλη γνωρίζουν καλά ότι η παράδοση αποτελείται από τις καινοτοµίες του παρελθόντος και ότι οι σηµερινές καινοτοµίες είτε θα ενσωµατωθούν στην παράδοση εφόσον είναι αξιόλογες, είτε θα ξεχαστούν ως αχρείαστες.
Θεοδώρα Ρούβαλη οινολόγος με ΜSc «Αμπελουργίας και Terroir» του Πανεπιστημίου της Βουργουνδίας
Η Θεοδώρα πραγµατοποιεί αλλαγές στην οργανωτική δοµή της εταιρείας, στη µετοχική σύνθεση και στο ∆Σ, καθώς και στην εµπορία (η διανοµή πλέον γίνεται από τη Β.Σ. ΚΑΡΟΥΛΙΑΣ). Στρέφεται στον αµπελώνα και προχωρά σε ριζική ανανέωση των προϊόντων και των ετικετών της εταιρείας. Η στροφή σε premium προϊόντα είναι σαφής και υποστηρίζεται από 120 στρέµµατα νέου ιδιόκτητου αµπελώνα σε υψόµετρο 1.000 µέτρων, στη θέση Σύρραχο (στα σύνορα Καλαβρύτων και Αιγιαλείας), τον οποίο εγκαθιστά µε σπουδαίες προσπάθειες ως µια πρώτη απάντηση στην κλιµατική κρίση. Η βιολογική καλλιέργεια παίρνει το επάνω χέρι στο αµπέλι, ενώ στις εργασίες παλαίωσης στο κελάρι ο Αντόνιο εφαρµόζει βιοδυναµικές αρχές, έχοντας αποκτήσει πλούσια εµπειρία ως οινολόγος σε βιοδυναµικό οινοποιείο της Βουργουνδίας. Στην οµάδα προσχωρεί και ο Γιάννης Βαγενάς, εξειδικευµένο στέλεχος της οινικής αγοράς µε σπουδές στον Τουρισµό, τη ∆ιοίκηση Επιχειρήσεων και Ανθρωπίνων Πόρων.
Στο Αµπέλι
Η Θεοδώρα και ο Αντόνιο πρωτοπορούν µε πολύ πυκνές φυτεύσεις (650 φυτά το στρέµµα), ωθώντας τα φυτά να βαθύνουν το ριζικό τους σύστηµα. Στηρίζουν στοιχειωδώς το άγονο ορεινό έδαφος των πλαγιών µε οργανικό βιολίπασµα και σπορά βίκου (χλωρή λίπανση), ενώ κρατούν τις αποδόσεις σε πολύ χαµηλά επίπεδα ώστε τα φυτά να αντέχουν στις δύσκολες κλιµατολογικές συνθήκες.
Σε συνεργασία µε τα Φυτώρια Μπακασιέτα δοκιµάζουν επτά διαφορετικούς κλώνους του ερυθρωπού Ροδίτη, προχωρώντας την έρευνα για την ποικιλία, ενώ παράλληλα προωθούν τις όψιµες ελληνικές ποικιλίες Μαυροδάφνη, Ροδίτη, Κυδωνίτσα, Ασύρτικο και Λαγόρθι. Όσον αφορά στο Λαγόρθι, ξεδιαλέγουν την παλιά αντιπροσωπευτική εκδοχή του και την πολλαπλασιάζουν.
∆ύο µετεωρολογικοί σταθµοί, που έχουν στηθεί σε συνεργασία µε το Πανεπιστήµιο Πατρών, µετρούν πολλές παραµέτρους σε δύο διαφορετικά αµπελοτόπια. Τα νερά του χειµώνα, που τρέχουν άφθονα στα ορεινά, προλαβαίνουν να γεµίσουν τις λιµνοδεξαµενές που κατασκεύασαν για να υποστηρίζουν τα νέα φυτά το καλοκαίρι, όταν το νερό κόβεται απότοµα.
Στο Οινοποιείο
Αντίστοιχα, στο οινοποιείο ενσωµατώνονται σταθερά νέες προτεραιότητες: Χαµηλοί αλκοολικοί βαθµοί, ελαφρύτερες φιάλες όπου είναι δυνατόν, ανακύκλωση υλικών συσκευασίας, αξιοποίηση των στέµφυλων για δηµιουργία βιολογικών λιπασµάτων και επανάχρησή τους στα αµπέλια, απόσταξη οινολασπών, παραγωγή βιολογικών οίνων και, βέβαια, πιστή έκφραση της αυθεντικότητας του terroir και των ποικιλιών που συµµετέχουν στις οινικές δηµιουργίες κάθε έτους. Το οινοποιείο σηµαίνεται ως επισκέψιµο και συµµετέχει σταθερά στον θεσµό Οινοξένεια που θεµελίωσε ο Άγγελος Ρούβαλης το 2013.
∆ημιουργός ποιότητας και καινοτομίας ο οινολόγος Αntonio Ruiz
H Κυδωνίτσα στο προσκήνιο
Παράλληλα, η Θεοδώρα και ο Αντόνιο συνεχίζουν να µελετούν νέα προϊόντα, όταν αυτά έχουν να εκφράσουν κάτι καινοτόµο ως γεύση και ως πολιτισµός. Μόλις παρουσιάζεται για πρώτη φορά η ετικέτα «Τζιβιέρες», γλυκό κρασί από την ποικιλία Κυδωνίτσα, µετά από χρόνια φυτεύσεων και δοκιµών. Πρόκειται για λιαστό οίνο που συµµετείχε στον ιστορικό Μαλβάζιο οίνο της Λακωνίας. Το πρωτογενές άρωµα, η γοητευτική στυφότητα του κυδωνιού και η γευστική ισορροπία σακχάρων–αλκοόλ προσφέρουν νέες διαστάσεις στην απόλαυση του σύγχρονου οινόφιλου.
Το Μέλλον
Η οικογένεια Ρούβαλη δηµιουργεί και προσθέτει αξία τόσο στον τόπο της Αιγιάλειας όσο και στο ελληνικό κρασί συνολικά. Ο αγώνας για το επώνυµο, ποιοτικό και αυθεντικό ελληνικό κρασί δεν σταµατά ποτέ, καθώς παραµένουν και αναγεννιούνται διάφορες εκδοχές που είτε υποκύπτουν σε προσωρινές µόδες µάρκετινγκ, είτε στην τάση για ισοπέδωση, είτε στο εύκολο κέρδος από εισαγόµενο χύµα κρασί, είτε στην απογοήτευση από τις πραγµατικές δυσκολίες που αντιµετωπίζουν οι αµπελουργοί, βιώνοντας τα εµπόδια αναγέννησης της γεωργίας και της υπέροχης ελληνικής υπαίθρου. Εξίσου απογοητευτικό είναι το γεγονός ότι το κρασί δυσκολεύεται να µπει στην εστίαση µε ΦΠΑ 24%, δηλαδή το ένα τέταρτο της τιµής του.
Στην αγροικία του αμπελώνα δύο σκαπανείς της ελληνικής υπαίθρου, Άγγελος Ρούβαλης και Γιάννης Πανάγος
Μπροστά από τις προκλήσεις
Ο ελληνικός αµπελώνας έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Η κλιµατική κρίση βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, οι αναταράξεις στη διεθνή αγορά είναι συνεχείς. Το ελληνικό κρασί χρειάζεται να βρεθεί στην κορυφή της παγκόσµιας κλίµακας αξιών. Το Οινοποιείο Ρούβαλη είναι εδώ για να υπερβαίνει τις προκλήσεις και να ανιχνεύει µε ανοιχτές κεραίες τις νέες δυνατότητες.
