Του Λεωνίδα Λιάμη
Η λευκή ποικιλία σταφυλιού «Ζουμιάτικο», που καλλιεργείται σε μικρές εκτάσεις, κυρίως στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, κατά μήκος της διασυνοριακής ζώνης Ελλάδας και Βουλγαρίας αναμένεται να είναι ένα από τα επόμενα προϊόντα του εγχώριου αγροτικού τομέα, που θα λάβει την πιστοποίηση «Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης» (ΠΟΠ).
Ο σχετικός φάκελος με τα παραστατικά υποστήριξης του αιτήματος έχει ήδη συμπληρωθεί και αναμένεται τις επόμενες ημέρες να κατατεθεί και επίσημα προς το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την πρώτη αξιολογική κρίση, πριν πάρει το δρόμο για τις Βρυξέλλες και το τελικό «crash test» από τις αρμόδιες κοινοτικές υπηρεσίες.
Πίσω από την πρωτοβουλία για την καταχώρηση του «Ζουμιάτικου» ως προϊόν ΠΟΠ, κρύβεται το ερευνητικό έργο διασυνοριακής συνεργασίας «Vinesos», στο οποίο συνεργάστηκαν ερευνητικά και πανεπιστημιακά ιδρύματα, με φορείς του κλάδου της αμπελουργίας και της οινοποίησης από την Ελλάδα και τη Βουλγαρία, με σκοπό τον εντοπισμό, τη γενετική ταυτοποίηση, τη διάσωση και την ανάδειξη σπάνιων και υπό εξαφάνιση ποικιλιών αμπέλου που φύονται σε περιοχές εκατέρωθεν των συνόρων.
«Ήταν μια από τις δεσμεύσεις που είχαμε αναλάβει με το πρόγραμμα και τώρα που βρισκόμαστε στο κλείσιμό του, ο γεωπόνος μας ετοίμασε και θα καταθέσει το φάκελο», επισημαίνει στην Agrenda ο Σταμάτης Αγγελόπουλος, Αντιπρύτανης Έρευνας και Δια βίου Εκπαίδευσης του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος (ΔΙΠΑΕ), που υπήρξε βασικός εταίρος στο «Vinesos», μέσω του τμήματος Γεωπονίας.
Αναφορικά με τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά της υπό καταχώρηση ποικιλίας, η Αναστασία Γιαννακούλα, επίκουρη καθηγήτρια στο ΔΙΠΑΕ και υπεύθυνη του εργαστηρίου φυσιολογίας φυτών, μας εξήγησε πως το Ζουμιάτικο στην όψη δίνει ένα χρυσοκίτρινο και φωτεινό χρώμα, με άρωμα σταφυλιού, αλλά και υπερώριμων φρούτων, που αφήνει μια ισορροπημένη γεύση, με ελαφρύ άρωμα στο στόμα όταν καταναλωθεί. Καλλιεργητικά αποτελεί μια ποικιλία πολύ ζωηρή και παραγωγική, με αντοχή στις ασθένειες, η οποία προσαρμόζεται σε αμμώδη και ελαφρά εδάφη, στα οποία δίνει ποιοτικά προϊόντα, ενώ ο τρύγος της γίνεται στα τέλη Σεπτεμβρίου.
«Φαίνεται να αποτελεί μια καλή ποικιλία για την παραγωγή οίνων με υψηλή ποιότητα», σημειώνει η κ. Γιαννακούλα, συμπληρώνοντας πως «το Ζουμιάτικο συμμετέχει μαζί με άλλες ποικιλίες όπως το Λημνιό και το Μαυρούδι, στην παραγωγή τοπικών ερυθρωπών και ερυθρών οίνων, καθώς και άλλων κοινών επιτραπέζιων κρασιών».
Εκτός από το Ζουμιάτικο, στο Vinesos εξετάστηκαν συνολικά οκτώ (8) ελληνικές ποικιλίες, οι λευκές Ζουμιάτικο και Κερατσούντα και οι ερυθρές Μαυρούδι, Παμίδι, Μπογιαλαμάς, Καρναχαλάς, Σέφκα και Λημνιό και εννέα (9) βουλγαρικές. Σε αυτές πραγματοποιήθηκαν γονιδιακές αναλύσεις, ώστε να προσδιοριστεί το γενετικό τους προφίλ, και μετρήσεις στη φυσιολογία των φυτών και των βλαστών τους, με σκοπό να ταυτοποιηθούν και να αναδειχθούν τα χαρακτηριστικά τους.
Έχει γίνει, επίσης, συγγραφή ενός αμπελουργικού οδηγού, με όλες τα στοιχεία και τις προτεινόμενες καλλιεργητικές πρακτικές για το σύνολο των παραδοσιακών ποικιλιών που μελετήθηκαν και στις δύο χώρες, ενώ στήθηκαν και δύο πιλοτικοί αμπελώνες, ένας στην Ελλάδα και ένας στη Βουλγαρία, με προοπτική να διεξαχθεί περαιτέρω έρευνα των ειδών και να δημιουργηθεί και πολλαπλασιαστικό υλικό για τη διάσωσή τους. Στο επόμενο στάδιο δε, θα επιχειρηθεί να προωθηθεί η εμπορικότητα των συγκεκριμένων ποικιλιών, μέσα από δράσεις προώθησής τους σε οινοποιητικές επιχειρήσεις.
Ο Σταμάτης Αγγελόπουλος αντιπρύτανης έρευνας και Δια βίου Εκπαίδευσης του Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος.
