Ο συνδυασμός της μικρής συγκομιδής του 2024, του αυξημένου κόστους σε ενέργεια, υλικά και μεταφορές, και της μειωμένης αγοραστικής δύναμης της μεσαίας τάξης διαμορφώνουν μια νέα πραγματικότητα: το φθηνό κρασί ταξιδεύει λιγότερο, ενώ οι ετικέτες υψηλότερης αξίας κερδίζουν έδαφος.
Το 2025 εκτιμάται ότι θα κλείσει με διεθνείς εισαγωγές 34,85 δισ. ευρώ (-2,1%) και όγκο 9,45 δισ. λίτρων (-4,2%). Η μέση τιμή ανά λίτρο ανεβαίνει στα 3,69 ευρώ (+2,2%), ενώ η παγκόσμια κατανάλωση μειώνεται οριακά στα 212 εκατ. εκατόλιτρα. Το μοτίβο «λιγότερο αλλά καλύτερο» κυριαρχεί: οι καταναλωτές περιορίζουν τη συχνότητα και τον όγκο κατανάλωσης, αλλά επενδύουν περισσότερο στις στιγμές που θεωρούν σημαντικές. Παράλληλα, το κρασί χάνει σταθερά έδαφος στο καθημερινό τραπέζι των παραδοσιακών οινοπαραγωγικών χωρών, όπου πλέον συνυπάρχει με μπύρα, αποστάγματα και έτοιμα προς κατανάλωση ποτά.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, η κατά κεφαλήν κατανάλωση έχει υποχωρήσει στα 2,60 γαλόνια από τα 3,16 του 2021. Παρ’ όλα αυτά, η χώρα παραμένει κορυφαία σε αξία με προβλεπόμενες εισαγωγές 6,95 δισ. ευρώ (+2,1%), αν και ο όγκος μειώνεται στα 1,15 δισ. λίτρα (-1,5%). Οι πρόσθετοι δασμοί 15% στα ευρωπαϊκά κρασιά σημάδεψαν το έτος, προκαλώντας κύμα προαγορών και στη συνέχεια επιβράδυνση λόγω αυξημένων αποθεμάτων. Η ζήτηση για σαμπάνιες και prosecco παραμένει ισχυρή, ενώ το χύμα κρασί υποχωρεί αισθητά.
Το Ηνωμένο Βασίλειο, υπό το νέο καθεστώς ειδικών φόρων κατανάλωσης ανάλογα με τον αλκοολικό τίτλο, καταγράφει εισαγωγές 4,25 δισ. ευρώ (-4,5%) και όγκο 1,28 δισ. λίτρων (-6%). Τα ήρεμα εμφιαλωμένα κρασιά δέχονται ισχυρή πίεση από τις αλυσίδες λιανικής που επιδιώκουν να συγκρατήσουν τιμές, ενώ το χύμα κρασί αντέχει καλύτερα χάρη στην ευελιξία προσαρμογής του αλκοολικού τίτλου στη χώρα προορισμού.
Στη Γερμανία, η εικόνα διαφοροποιείται: οι εισαγωγές αυξάνονται σε αξία στα 2,75 δισ. ευρώ (+4,5%), ενώ ο όγκος μειώνεται στα 1,35 δισ. λίτρα (-1,2%). Η έλλειψη διαθέσιμου φθηνού χύμα κρασιού στην Ευρώπη οδηγεί σε περισσότερες αγορές εμφιαλωμένων οίνων από Ιταλία και Ισπανία, με τους καταναλωτές να αναγκάζονται να αποδεχτούν υψηλότερη μέση δαπάνη.
Ο Καναδάς αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα των επιπτώσεων των εμπορικών πολέμων. Οι εισαγωγές σε αξία μειώνονται στα 1,78 δισ. ευρώ (-3,5%), ενώ ο όγκος αυξάνεται στα 415 εκατ. λίτρα (+4%). Μετά την επιβολή αντιποίνων στο αμερικανικό κρασί, η χώρα στράφηκε έντονα στο χύμα κρασί από Ισπανία και Χιλή, οδηγώντας σε φθηνότερα ράφια και μειωμένη παρουσία βορειοαμερικανικών brands.
Στην Ασία, η Ιαπωνία παραμένει σταθερή σε αξία με εισαγωγές 1,65 δισ. ευρώ (+1,5%), ενώ ο όγκος μειώνεται ελαφρά. Τα premium κρασιά –ιδίως οι αφρώδεις οίνοι– καταλαμβάνουν πλέον πάνω από το 60% της αξίας των εμφιαλωμένων εισαγωγών, ενώ το αδύναμο γιεν ωθεί μεγάλο μέρος των καταναλωτών σε πιο οικονομικές επιλογές, όπως Bag-in-Box από Χιλή και Ισπανία. Η Κίνα καταγράφει θεαματική –κυρίως τεχνική– άνοδο: 1,25 δισ. ευρώ (+15%) και 240 εκατ. λίτρα (+8%), λόγω της επαναφοράς των αυστραλιανών κρασιών μετά την άρση των δασμών.
Στο επίπεδο των εμπορικών κόμβων της Ευρώπης, η Ολλανδία μειώνει δραστικά τον όγκο επανεμφιάλωσης και επανεξαγωγής, καταγράφοντας πτώση 10,5%, ενώ το Βέλγιο αυξάνει όγκο και αξία, ενισχύοντας τον ρόλο του ως πραγματική πλατφόρμα ανακατανομής. Σε αγορές υψηλού εισοδήματος όπως η Ελβετία και η Σουηδία, παρατηρείται στροφή προς πιο οικονομικές συσκευασίες και οίνους υψηλότερης προστιθέμενης αξίας, αντίστοιχα, με το Bag-in-Box να κερδίζει συνεχώς έδαφος.
Η έκθεση αναδεικνύει επίσης δύο ισχυρές τάσεις που αναμορφώνουν τη σύγχρονη αγορά:
– Την εκρηκτική άνοδο της κατηγορίας NoLo, η οποία αναμένεται να φθάσει τα 2,84 δισ. δολάρια το 2025, στηριζόμενη ιδιαίτερα από τη Γενιά Ζ και τους millennials.
– Την εδραίωση εναλλακτικών συσκευασιών, όπως το Bag-in-Box, που ευνοούνται από το υψηλό κόστος μεταφορών και την ανάγκη για καθημερινή ευκολία.
Τo έγγραφο συνοψίζει ότι το 2025 σηματοδοτεί τη μετάβαση από ένα μοντέλο όγκου σε ένα πιο κατακερματισμένο μοντέλο αξίας. Η Ευρώπη στρέφεται σε ενδοπεριφερειακό εμπόριο, η Βόρεια Αμερική αναδιαμορφώνεται μετά τον εμπορικό πόλεμο ΗΠΑ-Καναδά, ενώ η Ασία ενισχύεται μέσω διμερών συμφωνιών όπως αυτή που επανέφερε την Αυστραλία στην κινεζική αγορά.
Συνοψίζοντας, με το 2026 να προδιαγράφεται ως έτος οριακής αύξησης παραγωγής αλλά όχι όγκου κατανάλωσης, η ευκαιρία για οινοποιεία και διανομείς βρίσκεται στην προσαρμογή προϊόντων και τιμών, στην ανάπτυξη σοβαρών προτάσεων σε NoLo και εναλλακτικές μορφές συσκευασίας και στη βελτίωση του τρόπου πώλησης προς έναν καταναλωτή που πλέον δίνει προτεραιότητα στην υγεία, τη βιωσιμότητα και την ευκολία.
