Ο χειµώνας ξεκίνησε πιο αισιόδοξα σε σύγκριση µε το χειµώνα του 2024, µε τα πρώτα χιόνια να κάνουν την εµφάνισή τους στα τέλη Νοεµβρίου για τη Βόρεια Ελλάδα. Μετά την πολύ ξηρική περίοδο του 2024, οι βροχοπτώσεις και χιονοπτώσεις ήταν το στοίχηµα για τον φετινό χειµώνα που όλοι οι αµπελουργοί θα ήθελαν να κερδίσουν, ούτως ώστε να µπορέσουν να ανακάµψουν τα αµπέλια τους αλλά να αναπληρωθούν και οι χαµένοι υδάτινοι πόροι σε ταµιευτήρες και γεωτρήσεις. Παρόλα αυτά ο χειµώνας κύλησε µεν µε κρύα αλλά και πάλι σχετικά ξηρικός, χωρίς τις αναµενόµενες βροχές και τις πολυπόθητες χιονοπτώσεις στα ορεινά. Οι χαµηλές θερµοκρασίες του χειµώνα αλλά και των πρώτων ηµερών της άνοιξης, καθυστέρησαν την εκβλάστηση των αµπελιών. Σήµερα µπορούµε να πούµε µε σχετική σιγουριά πως οδεύουµε σε µια σχετικά προς το παρόν όψιµη χρονιά, καθώς σε πολλές περιοχές της Β. Ελλάδας δεν έχει ξεκινήσει ακόµα η άνθιση, ενώ σε περιοχές της Νότιας Ελλάδας και των νησιών έχει ολοκληρωθεί η άνθιση των αµπελιών και τώρα βρίσκονται στην φάση του δεσίµατος των σταφυλιών. Οι όψιµοι παγετοί κατά τους µήνες Μάρτιο και στις αρχές Απριλίου προκάλεσαν ζηµιές σε πρώιµες ποικιλίες και σε περιοχές που είναι παραδοσιακά πιο πρώιµες στον κύκλο καλλιέργειας. Η άνοιξη µας επιφύλαξε πολλές βροχές µε έναν καιρό µε χαµηλές θερµοκρασίες για την εποχή µέχρι και σήµερα, αρκετή αστάθεια και µε προβλέψεις για συνέχιση των φαινοµένων αυτών έως και το τέλος του Μαΐου τουλάχιστον. Σε µερικές αµπελουργικές περιοχές, όπως αυτή του Τυρνάβου και της Βοιωτίας, έχουν εµφανιστεί κρούσµατα περονόσπορου εξαιτίας της αυξηµένης υγρασίας και των συνεχών βροχοπτώσεων, συνθήκες που δεν βοηθούν στην έγκαιρη εφαρµογή προγραµµάτων φυτοπροστασίας για τη συγκράτηση της εξέλιξης της πιο σηµαντικής µυκητολογικής ασθένειας των αµπελιών. Γι’ αυτόν το λόγο, οι γεωπόνοι συνιστούν την εντατική παρακολούθηση των αµπελιών τουλάχιστον κάθε δύο ηµέρες και την εφαρµογή σωστών προγραµµάτων φυτοπροστασίας, είτε συµβατικής, είτε βιολογικής καλλιέργειας.
Ξεφυλλίστε και κατεβάστε σε υψηλή ανάλυση το Τεύχος 43 του WineTrails
Αντιµετώπιση υπερβολικής βλάστησης
Αισιόδοξη είναι η εικόνα της παραγωγής στους αµπελώνες σε όλη τη χώρα, καθώς όπως παρατηρούµε από τους επιτόπιους ελέγχους στα αµπέλια, η παραγωγή είναι πλούσια στις περισσότερες ποικιλίες. Η καλή δηµιουργία τσαµπιών σε συνδυασµό µε τη βοήθεια των βροχοπτώσεων και των ήπιων θερµοκρασίων, µας δηµιουργούν µια αισιόδοξη προσδοκία ότι η χρονιά θα είναι αποδοτική. Φυσικά κάτι τέτοιο θα εξαρτηθεί από τις κλιµατολογικές συνθήκες των επόµενων ηµερών και την ύπαρξη πιθανών ακραίων καιρικών φαινοµένων (χαλάζι, ισχυροί άνεµοι και έντονες βροχοπτώσεις).
Οι συνθήκες που επικρατούν κατά τη διάρκεια της άνοιξης, εντείνουν την υπερβολική βλάστηση των αµπελιών και την ανάπτυξη ζιζανίων εντός των αµπελώνων, δηµιουργώντας έτσι περισσότερη πίεση διεκπεραίωσης εργασιών και φυσικά επιπρόσθετο κόστος καλλιέργειας στους αµπελουργούς σε όλη την χώρα. Παρόλα αυτά, για την αντιµετώπιση πιθανών µυκητολογικών ασθενειών, η αφαίρεση περιττής βλάστησης (ξεβλάστωµα, ξεφύλλισµα και κορυφολόγηµα) καθώς και της υπερβολικής ανάπτυξης ζιζανιών κάτω αλλά και ανάµεσα στις σειρές, κρίνεται απαραίτητη για τον καλύτερο αερισµό και έκθεση των σταφυλιών στον ήλιο, που θα οδηγήσουν στη µείωση της υπερβολικής υγρασίας, κρίσιµο παράγοντα για την ανάπτυξη των µυκήτων.
Σοβαρό ζήτηµα αποτελεί και το ζήτηµα των αποθεµάτων νερού για άρδευση, καθώς στη Βορ. Ελλάδα οι συνεχείς βροχοπτώσεις του τελευταίου µήνα βοήθησαν πολύ στην αναπλήρωση των υδάτινων πόρων σε γεωτρήσεις και ταµιευτήρες, όµως κάτι τέτοιο δεν συµβαίνει στη Ν. Ελλάδα (και κυρίως στην Πελοπόννησο) και στα νησιά του Αιγαίου, όπου οι ταµιευτήρες βρίσκονται ακόµα σε κρίσιµα χαµηλά επίπεδα, ενώ στα νησιά παρατηρείται ολοένα και περισσότερο το φαινόµενο της αύξησης της αλατότητας του νερού στις γεωτρήσεις (όπου αυτές είναι διαθέσιµες).
Εφόσον όλα κυλήσουν οµαλά µέσα στην καλλιεργητική περιόδο, αναµένουµε έναν σχετικά όψιµο τρύγο (5 – 7 ηµέρες σε σύγκριση µε το 2023, καθώς το 2024 ήταν φαινοµενικά πρώιµη χρονιά) µε καλές αποδόσεις και σταφύλια καλής ποιότητας.
Το εφάλµυρο νερό των γεωτρήσεων δηµιουργεί πρόβληµα
■Το εφάλµυρο νερό των γεωτρήσεων προκαλεί σοβαρό πρόβληµα στην καλλιέργεια της αµπέλου, καθώς τα αµπέλια δεν έχουν ανθεκτικότητα στην αλατότητα. Σε νησιά όπως η Σαντορίνη, η Πάρος κ.ά. αλλά και στη Χαλκιδική και άλλες παραθαλάσσιες περιοχές, οι µετρήσεις αλατότητας του νερού στις γεωτρήσεις τους έχουν εκτοξευτεί την τελευταία πενταετία φτάνοντας µάλιστα πολλές φορές σε απαγορευτικά επίπεδα. Η ανάγκη για ένα συλλογικό σχέδιο διαχείρισης των υδάτινων πόρων γίνεται ολοένα και πιο σηµαντική, σε µια χώρα που οι βροχοπτώσεις της έχουν µειωθεί ραγδαία την τελευταία δεκαετία.
Κείµενο Γεώργιος Τσινίδης
* Γεωπόνος, Οινολόγος MSc, Σύµβουλος Καλλιέργειας Αµπέλου
